ΑΑΔΕ: Ποιες συναλλαγές ελέγχει άμεσα

Στο επίκεντρο των ελεγκτικών μηχανισμών της ΑΑΔΕ μπαίνει ένα εκτεταμένο πλέγμα οικονομικών συναλλαγών, καθώς το επιχειρησιακό σχέδιο του 2026 στρέφεται αποφασιστικά στα σημεία όπου εντοπίζεται διαχρονικά η μεγαλύτερη φορολογική παραβατικότητα. Με απόφαση του διοικητή της Αρχής, Γιώργου Πιτσιλή, τίθεται σε εφαρμογή ένα πρόγραμμα 72.800 ελέγχων, το οποίο εγκαταλείπει τη λογική της τύχης και βασίζεται στην ανάλυση κινδύνου και την πλήρη αξιοποίηση ψηφιακών δεδομένων.

Στην πρώτη γραμμή των ελέγχων βρίσκονται οι συναλλαγές που πραγματοποιούνται χωρίς την έκδοση νόμιμων φορολογικών στοιχείων. Οι επιτόπιοι έλεγχοι σε καταστήματα, επιχειρήσεις εστίασης, τουριστικές μονάδες και επαγγελματίες με αυξημένη χρήση μετρητών εντατικοποιούνται, ιδίως όταν τα δηλωμένα έσοδα δεν αντανακλούν την πραγματική δραστηριότητα. Τα στοιχεία από ταμειακές μηχανές, ηλεκτρονική τιμολόγηση και συστήματα πληρωμών διασταυρώνονται προκειμένου να εντοπιστούν αποκλίσεις και ασυνέπειες.

Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται και στον χώρο των ακινήτων, όπου συχνά καταγράφονται πρακτικές τεχνητής υποτίμησης αξιών. Αγοραπωλησίες, δωρεές, γονικές παροχές και κληρονομιές περνούν από λεπτομερή έλεγχο, με συγκρίσεις ανάμεσα στις δηλωθείσες τιμές, τις αντικειμενικές αξίες και τα πραγματικά δεδομένα χρηματοδότησης. Στόχος είναι ο εντοπισμός περιπτώσεων αδήλωτων ποσών και η αποτροπή μείωσης του φορολογικού βάρους με τεχνητά μέσα.

Στο μικροσκόπιο μπαίνουν και οι συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων, ιδιαίτερα όταν τα τιμολόγια εμφανίζουν ποσά που αποκλίνουν αισθητά από τον μέσο όρο του κλάδου. Μέσω συγκριτικής ανάλυσης και επεξεργασίας μεγάλου όγκου δεδομένων, η ΑΑΔΕ επιδιώκει να αποκαλύψει εικονικές συναλλαγές, κυκλώματα πλαστών τιμολογίων και πρακτικές διόγκωσης δαπανών με σκοπό τη μείωση της φορολογητέας ύλης.

Παράλληλα, αυξημένο βάρος δίνεται στις ψηφιακές δραστηριότητες, καθώς η φορολογική διοίκηση επεκτείνει τον έλεγχο και στο διαδίκτυο. Έσοδα από ηλεκτρονικό εμπόριο, κοινωνικά δίκτυα και ψηφιακές πλατφόρμες εξετάζονται για να διαπιστωθεί αν δηλώνονται κανονικά. Επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται έντονα online, αλλά εμφανίζουν χαμηλά εισοδήματα στις φορολογικές τους δηλώσεις, κατατάσσονται στις περιπτώσεις αυξημένου κινδύνου.

Στο στόχαστρο βρίσκονται επίσης συναλλαγές υψηλής αξίας που δεν δικαιολογούνται από τα δηλωμένα εισοδήματα φυσικών προσώπων. Αγορές πολυτελών αγαθών, σημαντικές μεταφορές κεφαλαίων και επενδυτικές κινήσεις ελέγχονται σε συνδυασμό με τα φορολογικά στοιχεία, προκειμένου να εντοπιστούν αδήλωτες πηγές χρηματοδότησης ή απόκρυψη εισοδημάτων.

Η νέα προσέγγιση της ΑΑΔΕ στηρίζεται τόσο στην πρόληψη όσο και στην άμεση καταστολή. Η καθολική εφαρμογή της ηλεκτρονικής τιμολόγησης, η ψηφιακή διακίνηση παραστατικών και η χρήση προηγμένων συστημάτων ανάλυσης κινδύνου επιτρέπουν στη φορολογική διοίκηση να παρακολουθεί τις συναλλαγές σχεδόν σε πραγματικό χρόνο. Στόχος είναι να περιοριστεί δραστικά το περιθώριο φοροδιαφυγής και να διαμορφωθεί ένα περιβάλλον πλήρους διαφάνειας, όπου κάθε οικονομική κίνηση αφήνει ίχνος και μπορεί να ελεγχθεί αποτελεσματικά.