Η 14χρονη ηθοποιός που αφορίστηκε από τον μητροπολίτη Φλωρίνης κ. Καντιώτη. Συμμετείχε στην ταινία του Αγγελόπουλου και ήταν η νεαρότερη αφορισμένη

Η υπόθεση του αφορισμού των συντελεστών της ταινίας «Το μετέωρο βήμα του πελαργού» αποτέλεσε ένα από τα πιο ιδιότυπα και πολυσυζητημένα επεισόδια της σύγχρονης πολιτιστικής ιστορίας της χώρας. Στο επίκεντρο βρέθηκε, απροσδόκητα, και μια ανήλικη πρωταγωνίστρια.

Ο αφορισμός πριν από την πρεμιέρα

Τον Δεκέμβριο του 1990, σχεδόν έναν χρόνο πριν η νέα ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου προβληθεί στις κινηματογραφικές αίθουσες, ο Μητροπολίτης Φλωρίνης έλαβε την απόφαση να αφορίσει τον σκηνοθέτη και τους βασικούς συντελεστές της παραγωγής. Ανάμεσα στα πρόσωπα που περιλάμβανε η απόφαση συγκαταλεγόταν και η 14χρονη τότε Δώρα Χρυσικού, η οποία έκανε τα πρώτα της βήματα στον κινηματογράφο. Ο Αγγελόπουλος την είχε επιλέξει για να ενσαρκώσει την κόρη του Μαρτσέλλο Μαστρογιάννι στην ταινία «Το μετέωρο βήμα του πελαργού», μια ιστορία που εστίαζε στην αινιγματική παρουσία ενός ηλικιωμένου πρόσφυγα σε μια παραμεθόρια ελληνική επαρχία κοντά στα ελληνοαλβανικά σύνορα.

Τα γυρίσματα μόλις είχαν ξεκινήσει, όταν το σενάριο έφτασε, μέσω άγνωστης οδού, στα χέρια του Μητροπολίτη Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτη. Ο ίδιος παραδέχθηκε δημόσια ότι κάποιος από το εσωτερικό της παραγωγής του παρέδωσε το κείμενο, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψει την ταυτότητά του. «Δεν μου επιτρέπει αυτός που μου το έδωσε να αποκαλύψω το όνομά του. Είναι όμως γνήσιο και το διάβασα κατ’ επανάληψη», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Η στάση της Εκκλησίας και οι αντιδράσεις

Αφού μελέτησε το σενάριο, ο Μητροπολίτης το χαρακτήρισε ανθελληνικό και αντιχριστιανικό και ζήτησε από τον σκηνοθέτη είτε να διακόψει την παραγωγή είτε να προχωρήσει σε ουσιαστικές αλλαγές. Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος απέρριψε το αίτημα. Η άρνηση αυτή οδήγησε τον Αυγουστίνο Καντιώτη στην απόφαση να προχωρήσει στον αφορισμό όλων των εμπλεκομένων, συμπεριλαμβανομένων των ηθοποιών και της ανήλικης Δώρας Χρυσικού.

Για την ίδια, η συμμετοχή στην ταινία αποτελούσε την πρώτη επαγγελματική εμπειρία στον κινηματογράφο. Μέχρι τότε φοιτούσε σε γερμανικό σχολείο και παράλληλα σπούδαζε στην Όπερα της Στουτγάρδης, με βασικό στόχο να ακολουθήσει καριέρα στον χορό. Η απόφαση του αφορισμού προκάλεσε έντονη αναστάτωση τόσο στην ίδια όσο και στο οικογενειακό της περιβάλλον.

«Η μικρή Δώρα Χρυσικού διεκδικεί μια θέση στο βιβλίο των ρεκόρ «Γκίνες»: είναι ο μικρότερος άνθρωπος στον κόσμο που αφορίστηκε!», ανέφεραν «Τα ΝΕΑ» στις 22 Δεκεμβρίου του 1990. Η ίδια τοποθετήθηκε δημόσια, δηλώνοντας: «Εγώ θα πηγαίνω κανονικά στην εκκλησία και δεν με ενδιαφέρει ο αφορισμός του. Ξέρω τι σημαίνει αφορισμός, αλλά κάτω από τις συνθήκες που έγινε δεν με ενοχλεί. Εκείνο που με πειράζει είναι ότι μας αφόρισε για λόγους που δεν στέκουν… Τον ρωτώ λοιπόν πού είδε τις πορνογραφικές σκηνές;».

Τα γυρίσματα στη Φλώρινα και η μετέπειτα πορεία

Η πλειονότητα των κατοίκων της Φλώρινας εξέφρασε τη διαφωνία της με τη στάση του Μητροπολίτη. Παρ’ όλα αυτά, ο Αυγουστίνος Καντιώτης προειδοποίησε δημόσια τον Αγγελόπουλο να μην επιστρέψει στην πόλη για τη συνέχιση των γυρισμάτων. Ο σκηνοθέτης αγνόησε τις προειδοποιήσεις και στα τέλη Δεκεμβρίου επέστρεψε για να ολοκληρώσει την ταινία.

Κατά την άφιξή του, πλήθος πολιτών συγκεντρώθηκε στις όχθες του ποταμού Σακουλέβα, επευφημώντας και συγχαίροντάς τον. Παράλληλα, μικρότερες ομάδες πιστών διαμαρτύρονταν, ενώ από τα μεγάφωνα της Ιεράς Μητρόπολης ακούγονταν στρατιωτικά εμβατήρια και οι καμπάνες ηχούσαν πένθιμα. Παρά το τεταμένο κλίμα, τα γυρίσματα ολοκληρώθηκαν χωρίς διακοπή.

Λίγες ημέρες αργότερα, ανήμερα των Φώτων, ο Μητροπολίτης ανακοίνωσε ότι δεν θα έριχνε τον Τίμιο Σταυρό στα «καταραμένα νερά» του Σακουλέβα, δηλώνοντας πως «είναι καταραμένο ποτάμι, όπως καταραμένος είναι και αυτός που το χρησιμοποιεί για να γυρίσει την ανθελληνική και πορνογραφική ταινία του».

Χρόνια αργότερα, η Δώρα Χρυσικού χαρακτήρισε το περιστατικό γραφικό και διευκρίνισε ότι δεν επηρέασε την προσωπική της διαδρομή. Οι γονείς της κινήθηκαν νομικά και πέτυχαν την άρση του αφορισμού. Η ταινία, τέλος, ακολούθησε σημαντική διεθνή πορεία, συμμετέχοντας σε μεγάλα φεστιβάλ και αποσπώντας εξαιρετικές κριτικές για τη σκηνοθεσία, το σενάριο και τις ερμηνείες.

Πηγή