Για ποιον λόγο είναι λάθος να λέμε «θερμά συλλυπητήρια» – Εξηγεί ο Γιώργος Μπαμπινιώτης

Ο γλωσσολόγος Γιώργος Μπαμπινιώτης έχει υπάρξει ξεκάθαρος: Δε λέμε ποτέ θερμά συλλυπητήρια.

Τα συλλυπητήρια μπορούν να είναι ειλικρινή, όχι θερμά. Η λέξη θερμά χρησιμοποιείται για χαρές ή συγχαρητήρια, ενώ στα συλλυπητήρια εκφράζουμε συμπαράσταση και συμμετοχή στη θλίψη, όχι ένταση χαράς. Μια σωστή διατύπωση θα ήταν: Δεχθείτε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια.

Χαρακτηριστική ήταν η απάντηση του Γιώργου Μπαμπινιώτη όταν, κατά την παρουσία του τον Σεπτέμβριο του 2023 στην εκπομπή Happy Day, είχε ερωτηθεί από τη Σταματίνα Τσιμτσιλή για κάποια από τα συχνά λάθη που γίνονται στον προφορικό και γραπτό λόγο.

Όταν λοιπόν ερωτήθηκε για το αν ισχύει πως είναι λάθος τα θερμά συγχαρητήρια η απάντησή του ήταν ξεκάθαρη: Iσχύει. Δε λέμε ποτέ θερμά συλλυπητήρια.

Στην ίδια τηλεοπτική εμφάνιση, ο κ. Μπαμπινιώτης είχε αναφερθεί και σε άλλα συνηθισμένα γλωσσικά λάθη:

Καταρχάς / καταρχήν: Το καταρχάς σημαίνει πρώτα-πρώτα, ενώ το καταρχήν σχετίζεται με θέμα αρχής.

Στο πλαίσιο / στα πλαίσια: Ο σωστός τύπος είναι ενικός (στο πλαίσιο), καθώς ο πληθυντικός αποτελεί ξενισμό.

Επικεφαλής / επί κεφαλής: Το επικεφαλής είναι επίρρημα και, όπως προτείνει, είναι καλύτερο να γράφεται σε δύο λέξεις (επί κεφαλής) για να αποφεύγεται το λάθος.

Υπ’ όψιν / υπόψιν / υπόψην: Η προτιμότερη γραφή είναι Υπ’ όψιν.

Καλή επιτυχία: Η επιτυχία είναι πάντα θετική, οπότε η ευχή καλή επιτυχία θεωρείται πλεονασμός.

Κλείνοντας, είχε επισημάνει την ανάγκη να αποφεύγονται τα greeklish: Η εικόνα της λέξης δίνει πληροφορίες για την προέλευση, την ετυμολογία και τις λέξεις της ίδιας οικογένειας… θα έλεγα στα παιδιά: “τη γλώσσα και τα μάτια σας”.

Δείτε το βίντεο