Αττική: Έφυγαν τα πρώτα «ραβασάκια» από τις κάμερες ΑΙ – Χιλιάδες πρόστιμα με «υπογραφή» τεχνητής νοημοσύνης

Η εικόνα των ελληνικών δρόμων, και ιδιαίτερα της Αττικής, πρόκειται να αλλάξει ριζικά, καθώς η τεχνολογία επιστρατεύεται πλέον δυναμικά για την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας. Από το Σάββατο 28 Μαρτίου 2026, η θεωρία έγινε πράξη με την αποστολή των πρώτων 130 ψηφιακών προστίμων στους παραβάτες του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ). Τα «ραβασάκια» αυτά δεν είναι προϊόν τυχαίων ελέγχων, αλλά το αποτέλεσμα της λειτουργίας των νέων καμερών Τεχνητής Νοημοσύνης (AI), οι οποίες έχουν τοποθετηθεί στρατηγικά σε σημεία υψηλής επικινδυνότητας.

Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί καρπό μιας ευρείας συνεργασίας μεταξύ των υπουργείων Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Προστασίας του Πολίτη και Υποδομών και Μεταφορών. Οι υπουργοί Δημήτρης Παπαστεργίου και Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, μαζί με τον αναπληρωτή υπουργό Κωνσταντίνο Κυρανάκη, έθεσαν ως προτεραιότητα τη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων μέσω της ψηφιοποίησης των διαδικασιών βεβαίωσης παραβάσεων. Η κεντρική ιδέα είναι απλή αλλά αποτελεσματική: η παράβαση καταγράφεται αυτόματα, ταυτοποιείται μέσω της διασύνδεσης συστημάτων και η κλήση φτάνει στο κινητό του οδηγού σε ελάχιστα λεπτά.

Οι πρώτες κλήσεις που εστάλησαν αφορούσαν κυρίως δύο από τις πιο επικίνδυνες συμπεριφορές: την παραβίαση του ερυθρού σηματοδότη και τη μη χρήση κράνους από δικυκλιστές. Η αποστολή γίνεται πλέον ηλεκτρονικά στη «Θυρίδα Πολίτη» στο gov.gr και στο Gov.gr Wallet. Για όσους πολίτες δεν έχουν ακόμη εγγραφεί στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας (ΕΜΕΠ), η κλήση θα εξακολουθήσει να αποστέλλεται με την παραδοσιακή ταχυδρομική οδό, αν και ο στόχος είναι η πλήρης μετάβαση στην ψηφιακή εποχή.

Πώς η τεχνητή νοημοσύνη «βλέπει» τις παραβάσεις

Οι νέες κάμερες δεν είναι απλές συσκευές καταγραφής εικόνας. Διαθέτουν ενσωματωμένο λογισμικό αλγοριθμικής ανάλυσης που τους επιτρέπει να αναγνωρίζουν αυτόματα την πινακίδα (ANPR), τη μάρκα, το μοντέλο και το χρώμα του οχήματος. Το σύστημα είναι «εκπαιδευμένο» να ξεχωρίζει περίπλοκες καταστάσεις. Για παράδειγμα, μπορεί να διακρίνει αν ένας οδηγός παραβίασε όντως το κόκκινο ή αν απλώς «εγκλωβίστηκε» στη διασταύρωση λόγω της κίνησης. Επίσης, η τεχνολογία AI επιτρέπει τη λειτουργία τους κάτω από δύσκολες συνθήκες φωτισμού ή έντονης σκίασης, που στο παρελθόν καθιστούσαν τις φωτογραφίες άχρηστες.

Εκτός από τις σταθερές κάμερες στις λεωφόρους, το πρόγραμμα περιλαμβάνει και κινητές κάμερες τοποθετημένες σε λεωφορεία του ΟΣΥ. Αυτές εστιάζουν κυρίως στην αντικανονική κίνηση στις λεωφορειολωρίδες, αλλά και στην παράνομη στάθμευση που εμποδίζει τη μαζική μεταφορά. Παράλληλα, τα συστήματα αυτά συλλέγουν δεδομένα για τη «δομική υγεία» των υποδομών και τις κυκλοφοριακές συνθήκες, βοηθώντας στον καλύτερο σχεδιασμό των δρομολογίων.

Τα σημεία των ελέγχων

Για να είναι νόμιμη η βεβαίωση της παράβασης, το κράτος οφείλει να ενημερώνει τους οδηγούς. Γι’ αυτό τον λόγο, έχουν τοποθετηθεί ειδικές προειδοποιητικές πινακίδες με το σύμβολο της κάμερας και την ένδειξη ότι «οι παραβάσεις του ΚΟΚ ελέγχονται με τεχνικά μέσα». Τα πρώτα οκτώ σημεία στην Αττική όπου λειτουργούν οι AI κάμερες περιλαμβάνουν κεντρικούς οδικούς άξονες:

Αθήνα: Διασταύρωση Πανεπιστημίου και Βασιλίσσης Σοφίας.

Αγία Παρασκευή: Λεωφόρος Μεσογείων και Χαλανδρίου.

Ραφήνα: Λεωφόρος Μαραθώνος και Φλέμινγκ.

Καλλιθέα: Λεωφόρος Συγγρού και Αγίας Φωτεινής.

Ελληνικό – Αργυρούπολη: Λεωφόρος Βουλιαγμένης και Τήνου.

Ψυχικό: Λεωφόρος Κηφισίας και Εθνικής Αντιστάσεως.

Τα στοιχεία από την πιλοτική λειτουργία είναι αποκαλυπτικά. Σε διάστημα μόλις ενός μηνός, οι κάμερες κατέγραψαν σχεδόν 40.000 σοβαρές παραβάσεις. Μόνο η κάμερα στη Λεωφόρο Μεσογείων «μοίρασε» 28.000 κλήσεις για παραβίαση ερυθρού σηματοδότη. Παρά τον τεράστιο όγκο, τα συναρμόδια υπουργεία είναι ξεκάθαρα: όλες οι κλήσεις θα αποσταλούν.

Ωστόσο, η φιλοσοφία του συστήματος δεν είναι εισπρακτική. Στόχος είναι η αποτροπή της επικίνδυνης και αντικοινωνικής συμπεριφοράς. Οι κάμερες δεν θα εστιάζουν σε οριακές αποκλίσεις, όπως κάποιος που τρέχει με 52 χλμ./ώρα σε δρόμο με όριο τα 50, αλλά σε εκείνους που κινούνται με 120 χλμ./ώρα μέσα στον αστικό ιστό, θέτοντας σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές.

Ο φορέας «ΟΔΥΣΣΕΑΣ»

Το πλάνο προβλέπει τη ραγδαία αύξηση των σημείων ελέγχου. Μέχρι το καλοκαίρι του 2026, αναμένεται η προμήθεια και τοποθέτηση 1.000 επιπλέον καμερών, ενώ ο στόχος είναι να φτάσουν τις 2.500 συνολικά σε Αττική, Θεσσαλονίκη και Κρήτη. Η διαχείριση όλου αυτού του συστήματος θα γίνεται από τον ενιαίο φορέα «ΟΔΥΣΣΕΑΣ», ο οποίος θα διασφαλίζει ότι η διαδικασία είναι αδιάβλητη.

Μια σημαντική αλλαγή αφορά και τη διαδικασία των ενστάσεων. Όλα γίνονται πλέον ψηφιακά. Ο πολίτης μπορεί να κλείσει ηλεκτρονικό ραντεβού για να προβάλει τις αντιρρήσεις του, αλλά το «σβήσιμο» κλήσεων για χαριστικούς λόγους γίνεται πρακτικά αδύνατο, καθώς κάθε ενέργεια αφήνει ψηφιακό ίχνος. Επίσης, οι κλήσεις περιλαμβάνουν πλέον κωδικό πληρωμής RF για άμεση εξόφληση μέσω e-banking.

Η ψηφιακή ενίσχυση της οδικής ασφάλειας είναι πλέον γεγονός. Με την Τεχνητή Νοημοσύνη να επιβλέπει τις κεντρικές λεωφόρους, η οδήγηση στην Αθήνα καλείται να περάσει από το στάδιο του «χάους» σε αυτό του σεβασμού και της ασφάλειας. Οι οδηγοί θα πρέπει πλέον να γνωρίζουν ότι η παραβίαση του ΚΟΚ δεν είναι πια ζήτημα τύχης αν θα βρεθεί τροχονόμος στο σημείο, αλλά ζήτημα δευτερολέπτων μέχρι η παράβαση να φτάσει στην οθόνη του κινητού τους.