Τι είναι ο χαvταϊός που έχει σημάνει παγκόσμιο συvαγερμό; Τα Ύπoυλα συμπτώματα κι οι φόβοι για νέα παvδημία

Ανησυχία προκαλεί στη διεθνή επιστημονική κοινότητα η αυξανόμενη συζήτηση γύρω από τον χανταϊό, έναν ιό που συνδέεται με τρωκτικά και μπορεί να προκαλέσει σοβαρές έως και θανατηφόρες λοιμώξεις στον άνθρωπο. Με αφορμή πρόσφατο περιστατικό σε κρουαζιερόπλοιο και νέες επιστημονικές μελέτες για την κλιματική αλλαγή, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η εξάπλωση τέτοιων ιών ενδέχεται να αποτελέσει σημαντική πρόκληση για τη δημόσια υγεία τα επόμενα χρόνια.

Το περιστατικό στο κρουαζιερόπλοιο και οι ανησυχίες των επιστημόνων

Η συζήτηση γύρω από τον χανταϊό εντάθηκε μετά από θανατηφόρο περιστατικό που σημειώθηκε στο ολλανδικό κρουαζιερόπλοιο MV Hondius, το οποίο παρέμεινε ακινητοποιημένο ανοιχτά του Πράσινου Ακρωτηρίου.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιοποιήθηκαν, τρεις επιβάτες — ένα ζευγάρι Ολλανδών και ένας Γερμανός — έχασαν τη ζωή τους, ενώ εξετάζεται το ενδεχόμενο ο ιός να μεταφέρθηκε στο πλοίο κατά τη διάρκεια στάσης στην Αργεντινή, είτε μέσω μολυσμένων επιβατών είτε μέσω τρωκτικών που βρέθηκαν σε αποσκευές ή προμήθειες.

Παράλληλα, νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature συνδέει την υπερθέρμανση του πλανήτη με τη μετακίνηση τρωκτικών σε νέες περιοχές, γεγονός που ενδέχεται να αυξήσει την έκθεση του ανθρώπου σε επικίνδυνους ιούς.

Τι είναι ο χανταϊός

Ο χανταϊός αποτελεί ομάδα ιών που μεταφέρονται κυρίως από τρωκτικά και μεταδίδονται στον άνθρωπο μέσω επαφής με μολυσμένα σωματίδια από ούρα, περιττώματα ή σάλιο.

Σύμφωνα με τα CDC – Centers for Disease Control and Prevention, η πιο συχνή μετάδοση συμβαίνει μέσω εισπνοής αερομεταφερόμενων σωματιδίων που προέρχονται από αποξηραμένα περιττώματα τρωκτικών. Σε πιο σπάνιες περιπτώσεις, η μετάδοση μπορεί να προκύψει από δάγκωμα ή γρατζουνιά.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι, σε αντίθεση με άλλες λοιμώξεις όπως η γρίπη, ο χανταϊός σπάνια μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Τα συμπτώματα και οι κίνδυνοι

Η λοίμωξη μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα και να αποδειχθεί ιδιαίτερα επικίνδυνη. Στα αρχικά στάδια, τα συμπτώματα μοιάζουν συχνά με εκείνα της γρίπης και περιλαμβάνουν:

• πυρετό,
• ρίγη,
• μυϊκούς πόνους,
• πονοκέφαλο,
• έντονη κόπωση.

Η δρ. Σόνια Μπαρτολόμε εξηγεί ότι στα πρώτα στάδια «μπορεί πραγματικά να μην είναι δυνατό να διακρίνει κανείς τη διαφορά μεταξύ του χανταϊού και της γρίπης».

Σε σοβαρότερες περιπτώσεις, ο ιός μπορεί να προκαλέσει πνευμονικό σύνδρομο από χανταϊό (HPS), κατά το οποίο οι πνεύμονες γεμίζουν με υγρό, προκαλώντας έντονη δυσκολία στην αναπνοή.

Άλλο σοβαρό σύνδρομο που σχετίζεται με τον ιό είναι ο αιμορραγικός πυρετός με νεφρικό σύνδρομο (HFRS), που επηρεάζει κυρίως τα νεφρά.

Τα ποσοστά θνησιμότητας διαφέρουν ανάλογα με το στέλεχος του ιού. Σύμφωνα με τα CDC, το ποσοστό θνησιμότητας για το πνευμονικό σύνδρομο φτάνει περίπου το 38%, ενώ για τον αιμορραγικό πυρετό κυμαίνεται από 1% έως 15%.

Οι περιοχές υψηλού κινδύνου

Σύμφωνα με στοιχεία των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας, καταγράφονται περίπου 150.000 περιστατικά HFRS κάθε χρόνο παγκοσμίως, κυρίως στην Ευρώπη και την Ασία, με περισσότερα από τα μισά να εντοπίζονται στην Κίνα.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, από το 1993 έως το 2023 επιβεβαιώθηκαν 890 περιστατικά χανταϊού, σύμφωνα με τα CDC.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η κλιματική αλλαγή, η αποψίλωση δασών και η επέκταση των αστικών περιοχών αυξάνουν την επαφή ανθρώπων και τρωκτικών, δημιουργώντας νέες εστίες κινδύνου.

Πώς αντιμετωπίζεται

Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για τον χανταϊό. Η αντιμετώπιση βασίζεται κυρίως στην υποστηρικτική φροντίδα και στη διαχείριση των συμπτωμάτων.

Σε σοβαρές περιπτώσεις, οι ασθενείς μπορεί να χρειαστούν:

• οξυγονοθεραπεία,
• μηχανική υποστήριξη αναπνοής,
• αντιϊική αγωγή,
• αιμοκάθαρση,
• νοσηλεία σε μονάδα εντατικής θεραπείας.

Οι ειδικοί συνιστούν την αποφυγή επαφής με τρωκτικά, τη σωστή αποθήκευση τροφίμων και τη σφράγιση πιθανών σημείων εισόδου σε σπίτια ή αποθήκες, προκειμένου να περιοριστεί ο κίνδυνος έκθεσης στον ιό.

Πηγή