ΜΟΛΙΣ ΜΑΘΕΥΤΗΚΕ: ΑΠΟ ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ Η ΕΝΤΟΝΗ ΜΥΡΩΔΙΑ ΣΤΗΝ ΑΤΤΙΚΗ

Σε δυσεπίλυτο σταυρόλεξο εξελίσσεται η αιτία της χθεσινής έντονης και δυσάρεστης οσμής αερίου, η οποία για πολλές ώρες έγινε αισθητή στην ατμόσφαιρα κυρίως των νοτίων προαστίων της Αττικής.

Ο Δημοσθένης Σαρηγιάννης, Διευθυντής και Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, ανέφερε σύο σενάρια μιλώντας στον ΣΚΑΙ:

«Προέρχεται από τη θάλασσα. Δύο σενάρια: Το ένα, πιο πιθανό, η περιοχή που είναι η πηγή είναι στο τρίγωνο Αίγινα, Σαλαμίνα, Πέραμα. Με δύο πιθανές πηγές. Η μία είναι η επισκευαστική ζώνη Σαλαμίνας – Περάματος, ο δίαυλος. Η διαδικασία κατασκευής ή επισκευής τμημάτων πλοίων μπορεί να δώσει τα χημικά που μύρισαν.

Το δεύτερο σενάριο είναι ανοιχτά από την Αίγινα να είναι αγκυροβολημένο δεξαμενόπλοιο που καθάρισε τις δεξαμανές του».

«Πέρυσι περίπου την ίδια περίοδο είχαμε παρόμοιο πρόβλημα. Τρέξαμε τα μοντέλα τα μετεωρολογικά προς τα πίσω και είναι στην ίδια περιοχή. Υπάρχει εποχικότητα. Θεωρώ ότι οι ουσίες αυτές είναι ιχνηλάτες που βάζουμε τους υδρογονάνθρακάς για να αποφεύγουμε διαρροές. Δεν έχουν έντονη τοξικότητα εκτός από το κομμάτι της νευροτοξικότητας».

Μπορεί να είναι το φυτοπλαγκτόν;

Από την πλευρά του όπως ανέφερε στο Mega o καθηγητής Χημείας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Μιχάλης Χάλαρης, υπήρξε έλλειψη ενεργοποίησης των αρμόδιων μηχανισμών και υπηρεσιών, όπως του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας σε συνεργασία με την Περιφέρεια Αττικής, οι οποίες θα έπρεπε να προβούν σε άμεσες μετρήσεις και αναλύσεις της ποιότητας του αέρα.

«Εάν είχε ενεργοποιηθεί ο μηχανισμός πλήρως θα είχαν γίνει μετρήσεις και αναλύσεις. Από τη στιγμή που υπάρχει, να το πω έτσι, επαπειλούμενο φαινόμενο, δεν ξέρουμε ποια είναι η προέλευση, δεν ξέρουμε τίποτα. Απλώς υπήρχε έντονη οσμή. Θα έπρεπε η αρμόδια υπηρεσία που ενεργοποιείται σε τέτοιες περιπτώσεις, και επειδή δεν μιλάμε για το λεκανοπέδιο της Αττικής, εννοούμε του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας σε συνεργασία με την Περιφέρεια Αττικής, να στείλουν τις αρμόδιες υπηρεσίες τους, να κάνουν αναλύσεις της ποιότητας του αέρα για ρύπους και να δούμε».

Ο κος Χάλαρης απέρριψε την πιθανότητα η μυρωδιά να οφείλεται σε διαρροή φυσικού αερίου ή υγραερίου, ενώ εκτίμησε πως η προέλευση της μπορεί να προέρχεται από φυτοπλαγκτόν, λόγω των κλιματικών αλλαγών στον Αργοσαρωνικό.

Τέλος, ο καθηγητής σημείωσε ότι η αντίδραση της Πολιτικής Προστασίας, η οποία προχώρησε σε εκκενώσεις σχολείων και άλλων χώρων χωρίς να γνωρίζει την αιτία της οσμής, ήταν αναποτελεσματική, καθώς – όπως υποστήριξε – σε περιπτώσεις διασποράς χημικού παράγοντα δεν γίνονται εκκενώσεις, αλλά συστήνεται παραμονή σε κλειστό χώρο.

Η ανάλυση Κολυδά

Σύμφωνα με την ανάλυση του Θεόδωρου Κολυδά, η έντονη οσμή που έγινε αισθητή σε περιοχές της Αττικής, από τη Νέα Σμύρνη και το παραλιακό μέτωπο έως το κέντρο της Αθήνας, δεν φαίνεται – με βάση τα μέχρι τώρα στοιχεία – να συνδέεται με επιβεβαιωμένη διαρροή φυσικού αερίου από το δίκτυο ή από τις βασικές εγκαταστάσεις που ελέγχθηκαν.

Ο κ. Κολυδάς επισημαίνει στο kolydas.eu ότι, για τη διερεύνηση τέτοιων περιστατικών, ιδιαίτερη σημασία έχει η ανάλυση των τροχιών των αέριων μαζών. Με απλά λόγια, η μετεωρολογική ανάλυση δείχνει από ποια περιοχή είχε περάσει ο αέρας πριν φτάσει στα σημεία όπου έγινε αισθητή η οσμή.

Για την προκαταρκτική ανάλυση χρησιμοποιήθηκε το εργαλείο HYSPLIT της NOAA, το οποίο εφαρμόζεται διεθνώς για την προσομοίωση της μεταφοράς και της διασποράς ουσιών στην ατμόσφαιρα. Εξετάστηκαν οι τροχιές για τη Νέα Σμύρνη και το κέντρο της Αθήνας, σε ύψη 10 και 100 μέτρων, κοντά στην ώρα που άρχισαν οι αναφορές.

Τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι οι αέριες μάζες που έφτασαν στις συγκεκριμένες περιοχές είχαν προηγουμένως περάσει από νότιο έως νοτιοανατολικό θαλάσσιο και παράκτιο τομέα. Η διαδρομή τους συνδέεται με τον Σαρωνικό, το νότιο παραλιακό μέτωπο και τη θαλάσσια περιοχή νότια – νοτιοανατολικά της Αττικής.

Το εύρημα αυτό καθιστά μετεωρολογικά συμβατό το ενδεχόμενο θαλάσσιας ή παράκτιας προέλευσης της οσμής. Δεν αποδεικνύει, όμως, την πηγή της. Όπως προκύπτει από την ανάλυση, οι τροχιές δείχνουν από πού πέρασε ο αέρας, όχι τι ακριβώς μετέφερε.

Γι’ αυτό και στο μικροσκόπιο μπαίνουν πιθανές θαλάσσιες, λιμενικές, ναυτιλιακές, βιογενείς ή οργανικές πηγές, παράλληλα με τους ελέγχους στα δίκτυα φυσικού αερίου. Μεταξύ άλλων, εξετάζονται δραστηριότητες στον Σαρωνικό και στο παραλιακό μέτωπο, καύσιμα, εξαερώσεις, λύματα, οργανική ύλη στη θάλασσα, αλλά και πτητικές θειούχες ενώσεις.

Ο κ. Κολυδάς υπογραμμίζει ότι για ασφαλές συμπέρασμα απαιτείται συνδυασμός μετεωρολογικής ανάλυσης, χημικών μετρήσεων, ελέγχων πεδίου και στοιχείων από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Υπενθυμίζει, μάλιστα, ότι ανάλογο επεισόδιο είχε καταγραφεί και στις 16 Μαΐου 2023, όταν υπήρξαν αναφορές για οσμή αερίου από πολλές περιοχές της Αθήνας και της Αττικής, χωρίς τελικά να τεκμηριωθεί σύνδεση με το δίκτυο φυσικού αερίου.

????ΟΣΜΗ ΑΕΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΤΤΙΚΗ
✅Η έντονη οσμή που έγινε αισθητή σε περιοχές της Αττικής, όπως η Νέα Σμύρνη, το παραλιακό μέτωπο και το κέντρο της Αθήνας, προκάλεσε ανησυχία στους πολίτες και κινητοποίηση των αρμόδιων αρχών. Από τους μέχρι τώρα ελέγχους δεν προκύπτει διαρροή φυσικού… pic.twitter.com/nOKJ0HhT21

— Theodoros Kolydas (@KolydasT) May 19, 2026

Η ανάλυση του Θεόδωρου Κολυδά για την οσμή σε περιοχές της Αττικής, όπως δημοσιεύθηκε στο kolydas.eu, αναφέρει:

«Η έντονη οσμή που έγινε αισθητή σε περιοχές της Αττικής, μεταξύ των οποίων η Νέα Σμύρνη, το παραλιακό μέτωπο και το κέντρο της Αθήνας, προκάλεσε εύλογη ανησυχία στους πολίτες και κινητοποίηση των αρμόδιων αρχών.

Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα επίσημες αναφορές, δεν έχει διαπιστωθεί διαρροή φυσικού αερίου από το δίκτυο ή από τις βασικές εγκαταστάσεις που ελέγχθηκαν, ενώ οι έρευνες συνεχίζονται από την Πυροσβεστική, την Πολιτική Προστασία, τους διαχειριστές δικτύων και το Λιμενικό. Αντίστοιχο επεισόδιο είχε καταγραφεί και στις 16 Μαΐου 2023, όταν υπήρξαν αναφορές για οσμή αερίου από πολλές περιοχές της Αθήνας και της Αττικής, χωρίς τελικά να συνδεθεί το φαινόμενο με το δίκτυο διανομής φυσικού αερίου.

Για τη διερεύνηση τέτοιων επεισοδίων, ιδιαίτερα χρήσιμη είναι η ανάλυση των τροχιών των αέριων μαζών. Με απλά λόγια, οι οπισθοτροχιές απαντούν στο ερώτημα από ποια περιοχή είχε περάσει ο αέρας πριν φτάσει στο σημείο όπου έγινε αισθητή η οσμή. Το εργαλείο HYSPLIT της NOAA χρησιμοποιείται διεθνώς για την προσομοίωση της μεταφοράς και της διασποράς ουσιών στην ατμόσφαιρα, σε τοπική έως παγκόσμια κλίμακα, και μπορεί να εφαρμοστεί τόσο για τροχιές αέριων μαζών όσο και για σενάρια διασποράς ρύπων.

Στην παρούσα προκαταρκτική ανάλυση εξετάστηκαν οπισθοτροχιές HYSPLIT για τη Νέα Σμύρνη και το κέντρο της Αθήνας, δηλαδή για περιοχές όπου αναφέρθηκε η οσμή. Οι υπολογισμοί έγιναν για χρόνο άφιξης 09 UTC της 19ης Μαΐου 2026, δηλαδή περίπου κοντά στην ώρα έναρξης των αναφορών, καθώς η ώρα Ελλάδας τον Μάιο είναι UTC+3.

Για τη Νέα Σμύρνη εξετάστηκαν τροχιές στα 10 και στα 100 μέτρα πάνω από το έδαφος, με διάρκεια 6 ωρών προς τα πίσω, ενώ αντίστοιχοι υπολογισμοί έγιναν και για το κέντρο της Αθήνας στα ίδια ύψη.

Τι έδειξαν οι τροχιές των αέριων μαζών

Τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι αέριες μάζες που έφτασαν τόσο στη Νέα Σμύρνη όσο και στο κέντρο της Αθήνας είχαν προηγουμένως κινηθεί κυρίως από νότιο έως νοτιοανατολικό θαλάσσιο ή παράκτιο τομέα, με διαδρομές που σχετίζονται με τον Σαρωνικό, το νότιο παραλιακό μέτωπο και τη θαλάσσια περιοχή νότια – νοτιοανατολικά της Αττικής.

Το εύρημα αυτό είναι σημαντικό, καθώς καθιστά μετεωρολογικά συμβατή μια θαλάσσια ή παράκτια προέλευση της οσμής. Δεν αποτελεί, όμως, απόδειξη για την ακριβή πηγή της.

Με άλλα λόγια, οι τροχιές δεν δείχνουν «τι ήταν» η οσμή. Δείχνουν μόνο τη διαδρομή του αέρα. Επομένως, το συμπέρασμα πρέπει να διατυπωθεί με προσοχή: η πηγή φαίνεται πιθανότερο να αναζητηθεί προς θαλάσσιο ή παράκτιο τομέα, χωρίς όμως να υπάρχουν ακόμη επαρκή στοιχεία για να αποδοθεί το φαινόμενο σε συγκεκριμένη αιτία.

Ένα από τα σενάρια που μπορούν να εξεταστούν είναι η βιογενής θαλάσσια προέλευση, όπως η αυξημένη παρουσία φυτοπλαγκτού ή η αποσύνθεση οργανικής ύλης στη θάλασσα. Το φυτοπλαγκτόν και οι σχετικές μικροβιακές διεργασίες μπορούν να παράγουν πτητικές θειούχες ενώσεις, όπως το διμεθυλοσουλφίδιο, το οποίο συνδέεται με χαρακτηριστικές θαλάσσιες οσμές.

Ωστόσο, η περιγραφή της οσμής από πολίτες ως «υγραέριο», «αέριο» ή «καμένο καύσιμο» δεν επιτρέπει να θεωρηθεί αυτό το σενάριο βέβαιο. Αντίστοιχες οσμές μπορούν να προέλθουν και από καύσιμα, λιμενικές ή ναυτιλιακές δραστηριότητες, λύματα, βιομηχανικές εκπομπές, πτητικές οργανικές ενώσεις ή άλλες θειούχες ενώσεις.

Για τον λόγο αυτό, η ανάλυση των τροχιών πρέπει να αξιοποιηθεί ως εργαλείο προσανατολισμού των ερευνών και όχι ως τελικό πόρισμα.

Ποιες πηγές πρέπει να διερευνηθούν

Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, θα ήταν χρήσιμο να διερευνηθούν από τις αρμόδιες υπηρεσίες πιθανές θαλάσσιες ή παράκτιες πηγές στον Σαρωνικό και στο νότιο παραλιακό μέτωπο, λιμενικές ή ναυτιλιακές δραστηριότητες, φορτοεκφορτώσεις, καύσιμα ή εξαερώσεις.

Παράλληλα, θα πρέπει να εξεταστεί η πιθανή παρουσία οργανικής ύλης, φυτοπλαγκτού ή άλλων βιογενών διεργασιών στη θαλάσσια περιοχή, όπως και δίκτυα λυμάτων ή εγκαταστάσεις όπου μπορεί να παραχθούν θειούχες ενώσεις.

Απαραίτητες θεωρούνται και οι χημικές μετρήσεις πεδίου για υδρογονάνθρακες, θειούχες ενώσεις, μερκαπτάνες και πτητικές οργανικές ενώσεις.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι ανάλογο επεισόδιο είχε καταγραφεί και το 2023, επίσης με αναφορές από πολλές περιοχές της Αττικής και χωρίς τότε να τεκμηριωθεί σύνδεση με το δίκτυο φυσικού αερίου. Αυτή η επαναληψιμότητα δείχνει ότι ενδεχομένως πρόκειται για φαινόμενο που απαιτεί συστηματικό πρωτόκολλο διερεύνησης, με συνδυασμό μετεωρολογικής ανάλυσης, χημικών μετρήσεων, ελέγχων δικτύων και θαλάσσιας ή παράκτιας επιτήρησης.

Συμπέρασμα

Τα αποτελέσματα των πρώτων οπισθοτροχιών HYSPLIT δεν τεκμηριώνουν συγκεκριμένη πηγή εκπομπής. Δείχνουν, όμως, ότι η αέρια μάζα που έφτασε στις περιοχές όπου αναφέρθηκε η οσμή είχε προηγουμένως διέλευση από θαλάσσιο ή παράκτιο τομέα νότια – νοτιοανατολικά της Αττικής.

Το εύρημα αυτό καθιστά σκόπιμη την περαιτέρω διερεύνηση πιθανών θαλάσσιων, λιμενικών, ναυτιλιακών, βιογενών ή οργανικών πηγών, παράλληλα με τους ελέγχους που ήδη πραγματοποιούνται στα δίκτυα φυσικού αερίου.

Η ανάλυση των τροχιών πρέπει να συνδυαστεί με χημικές μετρήσεις, ελέγχους πεδίου και στοιχεία από τις αρμόδιες υπηρεσίες, ώστε να διαπιστωθεί η πραγματική αιτία του επεισοδίου.»

Πηγή