Λαγοκέφαλος: Γεμάτες οι ελληνικές θάλασσες από το τοξικό ψάρι. Χάρτης που έχει εμφανιστεί – Τι προκαλεί στην υγεία, πως θα το καταλάβετε

Το δάγκωμα από λαγοκέφαλο δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να αντιμετωπίζεται ως ένα απλό τραύμα, καθώς μπορεί να προκαλέσει σοβαρές κακώσεις και να απαιτήσει άμεση ιατρική φροντίδα.

Παρότι το ίδιο το δάγκωμα δεν θεωρείται τοξικό, οι πανίσχυρες σιαγόνες του ψαριού, που μοιάζουν με ράμφος, είναι ικανές να προκαλέσουν βαθιές τομές, έντονη αιμορραγία, σοβαρές βλάβες στους ιστούς, ακόμη και ακρωτηριασμό δακτύλων.

Γιατί ο λαγοκέφαλος θεωρείται επικίνδυνος

Πέρα από τον κίνδυνο τραυματισμού, ο λαγοκέφαλος αποτελεί σοβαρή απειλή και για έναν ακόμη λόγο.

Το είδος περιέχει τετροδοτοξίνη, μία εξαιρετικά ισχυρή νευροτοξίνη, η οποία μπορεί να προκαλέσει παράλυση, αναπνευστική ανεπάρκεια και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και θάνατο.

Γι’ αυτό οι ειδικοί τονίζουν ότι υπάρχουν δύο βασικοί κανόνες: κάθε δάγκωμα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως σοβαρός τραυματισμός και το ψάρι δεν πρέπει ποτέ να καταναλώνεται.

Πού εντοπίζεται ο λαγοκέφαλος στην Ελλάδα

Το Ελληνικό Δίκτυο για τα Υδρόβια Χωροκατακτητικά Είδη (ELNAIS) του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) παρακολουθεί συστηματικά την εξάπλωση του λαγοκέφαλου στις ελληνικές θάλασσες.

Στον σχετικό χάρτη του δικτύου καταγράφονται οι περιοχές όπου έχουν αναφερθεί θεάσεις ή αλιεύσεις του είδους σε θάλασσες και παραλίες της χώρας.

Τι πρέπει να κάνετε αμέσως μετά από δάγκωμα

Το πρώτο βήμα είναι να απομακρυνθείτε με ασφάλεια από το ψάρι και να βγείτε από το νερό.

Οι ειδικοί προειδοποιούν να μην επιχειρήσετε να το πιάσετε, να το μετακινήσετε ή να το βγάλετε στην ακτή για φωτογραφίες, ενώ ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν υπάρχουν παιδιά ή κατοικίδια στην περιοχή.

Οι πρώτες βοήθειες

Μετά το δάγκωμα συνιστάται:

• Άμεσο πλύσιμο της πληγής με άφθονο καθαρό τρεχούμενο νερό και σαπούνι.
• Αποφυγή χρήσης θαλασσινού νερού για τον καθαρισμό του τραύματος.
• Να μην εφαρμόζονται αντισηπτικά ή κρέμες χωρίς ιατρική οδηγία.
• Άσκηση σταθερής πίεσης με καθαρή γάζα ή πανί για τον έλεγχο της αιμορραγίας.
• Αν η αιμορραγία είναι έντονη, το τραυματισμένο άκρο πρέπει να διατηρείται ψηλότερα από το επίπεδο της καρδιάς.
• Άμεση αναζήτηση ιατρικής βοήθειας.

Οι οδηγίες του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού επισημαίνουν ότι τα τραύματα από δάγκωμα λαγοκέφαλου πρέπει να αξιολογούνται από γιατρό, καθώς μπορεί να απαιτηθούν ράμματα, αντιτετανική προστασία ή εξειδικευμένη αντιμετώπιση.

Σε περίπτωση σοβαρής αιμορραγίας ή όταν το περιστατικό συμβεί σε απομακρυσμένη περιοχή, συστήνεται η άμεση κλήση στο 166 ή στο 112.

Γιατί ένα δάγκωμα μπορεί να αποδειχθεί τόσο σοβαρό

Ο λαγοκέφαλος (Lagocephalus sceleratus) ανήκει στην οικογένεια των pufferfish και διαθέτει εξαιρετικά ισχυρές οδοντικές πλάκες που σχηματίζουν ένα στόμα με μορφή ράμφους.

Το ΕΛΚΕΘΕ αναφέρει ότι το είδος διαθέτει ιδιαίτερα αιχμηρά δόντια και έχουν καταγραφεί περιστατικά επιθέσεων σε ανθρώπους.

Περιστατικό με ακρωτηριασμό δακτύλου

Χαρακτηριστική είναι επιστημονική αναφορά από την ανατολική Μεσόγειο, σύμφωνα με την οποία ένα κορίτσι 8 ετών υπέστη πολλαπλά τραύματα στα χέρια και τραυματικό ακρωτηριασμό μέρους δακτύλου έπειτα από δάγκωμα λαγοκέφαλου.

Το περιστατικό χρειάστηκε άμεση νοσοκομειακή αντιμετώπιση, ακτινολογικό έλεγχο, καθαρισμό των τραυμάτων και χορήγηση αντιβιοτικής αγωγής για την αποφυγή λοιμώξεων από μικροοργανισμούς του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ακόμη και όταν η εξωτερική εικόνα ενός τραύματος φαίνεται περιορισμένη, ενδέχεται να υπάρχουν σοβαρές βλάβες σε τένοντες, νεύρα, οστά ή βαθύτερους ιστούς.

Τι δεν πρέπει να κάνετε

Σε περίπτωση δαγκώματος από λαγοκέφαλο, πρέπει να αποφεύγονται οι παρακάτω ενέργειες:

• Να μην πιέζετε υπερβολικά το τραύμα.
• Να μην ανοίγετε ή επεμβαίνετε στην πληγή.
• Να μην χρησιμοποιείτε θαλασσινό νερό για καθαρισμό.
• Να μην καθυστερείτε την ιατρική αξιολόγηση.
• Να μην συνεχίζετε το κολύμπι μετά τον τραυματισμό.
• Να μην προσπαθείτε να σκοτώσετε ή να χειριστείτε το ψάρι.

Τι ισχύει για τα νεκρά ψάρια

Ακόμη και όταν ένας λαγοκέφαλος εντοπιστεί νεκρός στην παραλία, οι ειδικοί συστήνουν να μην τον αγγίζετε, να μην τον ανοίγετε και να μην τον δίνετε ως τροφή σε ζώα.

Ο βασικός κίνδυνος δηλητηρίασης προέρχεται από την κατανάλωση του ψαριού, καθώς η κατανομή της τετροδοτοξίνης στο σώμα του δεν είναι προβλέψιμη.

Το βασικό μήνυμα των ειδικών

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι το δάγκωμα από λαγοκέφαλο αποτελεί επείγον περιστατικό λόγω της σοβαρής μηχανικής βλάβης που μπορεί να προκαλέσουν οι σιαγόνες του και όχι επειδή εγχέει δηλητήριο μέσω του δαγκώματος.

Η άμεση παροχή πρώτων βοηθειών, ο έλεγχος της αιμορραγίας και η γρήγορη μεταφορά σε ιατρική μονάδα είναι απαραίτητα βήματα για την αντιμετώπιση του τραυματισμού.

Το δεύτερο εξίσου σημαντικό μήνυμα είναι σαφές: ο λαγοκέφαλος δεν πρέπει ποτέ να καταναλώνεται, καθώς η τετροδοτοξίνη που περιέχει μπορεί να αποδειχθεί θανατηφόρα.

Πηγή