Τρώτε συχνά πατάτες; Aυτή η έρευνα του Χάρβαρντ θα σας αναστατώσει για τα καλά

Οι πατάτες αποτελούν ένα από τα πιο συνηθισμένα τρόφιμα στη διατροφή εκατομμυρίων ανθρώπων, όμως μια μεγάλη επιστημονική μελέτη έρχεται να δείξει πως ο τρόπος με τον οποίο μαγειρεύονται μπορεί να κάνει σημαντική διαφορά για την υγεία.

Σύμφωνα με έρευνα με επικεφαλής το πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, η συχνή κατανάλωση τηγανητών πατατών συνδέθηκε με υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, ενώ άλλες μορφές όπως οι βραστές, οι ψητές και ο πουρές δεν παρουσίασαν την ίδια συσχέτιση.

Οι επιστήμονες ωστόσο ξεκαθαρίζουν πως τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν ότι οι τηγανητές πατάτες προκαλούν άμεσα διαβήτη. Δείχνουν όμως ότι ο τρόπος παρασκευής ενός τροφίμου και η ποιότητα των υδατανθράκων που καταναλώνουμε παίζουν σημαντικό ρόλο.

Τι εξέτασε η μεγάλη μελέτη του Χάρβαρντ

Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 205.107 ενήλικες που συμμετείχαν σε τρεις μεγάλες μελέτες υγείας:

Μελέτη Υγείας Νοσηλευτών

Μελέτη Υγείας Νοσηλευτών II

Μελέτη Παρακολούθησης Επαγγελματιών Υγείας

Οι συμμετέχοντες δεν είχαν διαβήτη, καρδιαγγειακές παθήσεις ή καρκίνο στην αρχή της παρακολούθησης, ενώ η διατροφή τους αξιολογούνταν κάθε τέσσερα χρόνια.

Κατά τη διάρκεια περισσότερων από 5,1 εκατομμυρίων ανθρωποετών παρακολούθησης, καταγράφηκαν 22.299 νέες περιπτώσεις διαβήτη τύπου 2.

Στην ανάλυση συνυπολογίστηκαν παράγοντες όπως το βάρος, η σωματική δραστηριότητα, το κάπνισμα και η συνολική ποιότητα της διατροφής.

Οι τηγανητές πατάτες ξεχώρισαν ως η πιο επιβαρυντική επιλογή

Τα αποτελέσματα έδειξαν πως η συχνότητα κατανάλωσης τηγανητών πατατών είχε τη μεγαλύτερη συσχέτιση με τον κίνδυνο διαβήτη.

Συγκεκριμένα:

Κάθε επιπλέον τρεις εβδομαδιαίες μερίδες τηγανητών πατατών συνδέθηκαν με περίπου 20% υψηλότερο ποσοστό διαβήτη τύπου 2.

Αντίθετα, οι ψητές, οι βραστές και οι πατάτες σε μορφή πουρέ δεν παρουσίασαν στατιστικά σημαντική αύξηση κινδύνου.

Η συνολική κατανάλωση πατάτας εμφάνισε μικρότερη συσχέτιση, περίπου 5% αύξηση ανά τρεις επιπλέον μερίδες την εβδομάδα.

Οι ερευνητές σημειώνουν πως το τηγάνισμα αυξάνει την ενεργειακή πυκνότητα του τροφίμου και προσθέτει σημαντική ποσότητα λίπους. Παράλληλα, οι τηγανητές πατάτες συχνά συνοδεύονται από τρόφιμα όπως επεξεργασμένα κρέατα, αναψυκτικά με ζάχαρη και άλλους επεξεργασμένους υδατάνθρακες.

Τι συμβαίνει όταν αντικαθιστούμε τις πατάτες με άλλους υδατάνθρακες

Οι επιστήμονες εξέτασαν επίσης τι θα μπορούσε να συμβεί αν οι πατάτες αντικατασταθούν με άλλες επιλογές.

Η αντικατάσταση τριών εβδομαδιαίων μερίδων τηγανητών πατατών με δημητριακά ολικής άλεσης συνδέθηκε με 19% χαμηλότερο ποσοστό διαβήτη τύπου 2.

Αντίστοιχα:

Η αντικατάσταση ψητών, βραστών ή πουρέ πατατών με δημητριακά ολικής άλεσης συνδέθηκε με μείωση περίπου 4%.

Η αντικατάσταση όλων των τύπων πατάτας με δημητριακά ολικής άλεσης συνδέθηκε με μείωση περίπου 8%.

Αντίθετα, η αντικατάσταση με λευκό ρύζι δεν παρουσίασε το ίδιο όφελος, καθώς η ποιότητα του υδατάνθρακα που επιλέγεται φαίνεται να παίζει καθοριστικό ρόλο.

Πρέπει τελικά να βγάλουμε τις πατάτες από τη διατροφή μας;

Η απάντηση των ειδικών είναι ξεκάθαρη: όχι.

Οι πατάτες περιέχουν σημαντικά θρεπτικά συστατικά, όπως κάλιο, βιταμίνη C, βιταμίνη Β6 και φυτικές ίνες, ιδιαίτερα όταν καταναλώνονται με τη φλούδα τους.

Η μελέτη δεν υποστηρίζει την πλήρη αποφυγή της πατάτας, αλλά τον περιορισμό της τηγανητής μορφής της.

Οι ειδικοί προτείνουν:

Να αντιμετωπίζουμε την πατάτα ως το άμυλο του γεύματος και όχι ως το βασικό λαχανικό.

Να διατηρούμε μέτριες μερίδες.

Να προτιμάμε το ψήσιμο ή το βράσιμο αντί για το τηγάνισμα.

Να συνδυάζουμε τις πατάτες με λαχανικά και πηγές πρωτεΐνης.

Να αποφεύγουμε την υπερβολική προσθήκη βουτύρου, κρέμας γάλακτος και επεξεργασμένων κρεάτων.

Οι περιορισμοί της έρευνας

Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν πως πρόκειται για παρατηρητική μελέτη, επομένως δεν μπορεί να αποδείξει σχέση αιτίας και αποτελέσματος.

Παράλληλα, η διατροφή των συμμετεχόντων βασίστηκε σε προσωπικές αναφορές, ενώ το μεγαλύτερο μέρος του δείγματος αποτελούνταν από επαγγελματίες υγείας ευρωπαϊκής καταγωγής, γεγονός που σημαίνει ότι τα αποτελέσματα ενδέχεται να μην ισχύουν με τον ίδιο τρόπο για όλους τους πληθυσμούς.

Το συμπέρασμα των ειδικών

Η μεγάλη μελέτη του Χάρβαρντ δείχνει πως η πατάτα από μόνη της δεν αποτελεί «εχθρό» της υγείας.

Η μορφή με την οποία καταναλώνεται φαίνεται να είναι το σημαντικότερο στοιχείο, με τις τηγανητές πατάτες να συνδέονται περισσότερο με τον κίνδυνο διαβήτη τύπου 2.

Η επιλογή πιο υγιεινών τρόπων μαγειρέματος και η αντικατάσταση μέρους των αμυλούχων τροφών με δημητριακά ολικής άλεσης μπορεί να αποτελέσουν μια πιο ισορροπημένη διατροφική στρατηγική.

Πηγή