Άγιος Παΐσιος: Το μάλωμα και ο έπαινος του παιδιού – Οι γονείς πρέπει να προσέχουν πολύ να μη μαλώνουν τα παιδιά τους το βράδυ, γιατί το βράδυ…

Ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης είχε αναφερθεί με ιδιαίτερα παραστατικό τρόπο στον τρόπο με τον οποίο οι γονείς μπορούν να διαπαιδαγωγήσουν τα παιδιά τους, δίνοντας έμφαση όχι μόνο στη διόρθωση μιας λανθασμένης συμπεριφοράς, αλλά κυρίως στον τρόπο με τον οποίο αυτή γίνεται.

Στο βιβλίο «Οικογενειακή Ζωή», ο Άγιος Παΐσιος μιλά για το μάλωμα, την αυστηρότητα, τον έπαινο, αλλά και τη σημασία της αγάπης και της διακριτικότητας απέναντι στα παιδιά.

Γιατί οι γονείς πρέπει να προσέχουν πότε μαλώνουν τα παιδιά

Ο Άγιος Παΐσιος τόνιζε ότι οι γονείς χρειάζεται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί όταν επιπλήττουν τα παιδιά τους, ειδικά κατά τις βραδινές ώρες.

Όπως εξηγούσε, το βράδυ ένα παιδί δεν έχει εύκολα τη δυνατότητα να απομακρύνει τη στενοχώρια που του προκάλεσε ένα μάλωμα. Η μοναξιά και η σκοτεινιά της νύχτας, σύμφωνα με τα λόγια του, μπορούν να κάνουν τη στενοχώρια ακόμη μεγαλύτερη.

Αντίθετα, κατά τη διάρκεια της ημέρας το παιδί μπορεί να βγει έξω, να ασχοληθεί με κάτι άλλο, να ξεχαστεί και να ξεπεράσει ευκολότερα την ένταση της στιγμής.

«Το ξύλο βοηθάει τα παιδιά να διορθωθούν;»

Σε σχετική ερώτηση για το εάν η σωματική τιμωρία βοηθά τα παιδιά να διορθώσουν τη συμπεριφορά τους, ο Άγιος Παΐσιος υποστήριζε ότι, όσο είναι δυνατόν, οι γονείς θα πρέπει να την αποφεύγουν.

Αντί για την αυστηρότητα, έδινε έμφαση στην υπομονή και στην προσπάθεια να εξηγήσει ο γονιός στο παιδί γιατί αυτό που έκανε δεν είναι σωστό.

Ο ίδιος έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην περίπτωση ενός πολύ μικρού παιδιού που δεν μπορεί ακόμη να αντιληφθεί ότι μια πράξη του είναι επικίνδυνη. Σε μια τέτοια περίπτωση, ανέφερε ότι ένα ελαφρύ χτύπημα μπορεί, κατά την άποψή του, να λειτουργήσει αποτρεπτικά, ώστε το παιδί να είναι πιο προσεκτικό την επόμενη φορά.

Η εμπειρία του από τον αυστηρό πατέρα του

Ο Άγιος Παΐσιος περιέγραφε και προσωπικές αναμνήσεις από την παιδική του ηλικία.

Όπως ανέφερε, τόσο ο πατέρας όσο και η μητέρα του τον αγαπούσαν και ήθελαν το καλό του, ωστόσο ο καθένας είχε διαφορετικό τρόπο να τον βοηθά.

Ο πατέρας του ήταν αυστηρός και, όταν τα παιδιά έκαναν κάποια αταξία, τα τιμωρούσε με χτυπήματα. Ο Άγιος Παΐσιος εξηγούσε ότι πονούσε από το ξύλο, συμμορφωνόταν εκείνη τη στιγμή, όμως όταν περνούσε ο πόνος ξεχνούσε τόσο την τιμωρία όσο και τις συμβουλές που του είχε δώσει ο πατέρας του.

Μάλιστα, διευκρίνιζε ότι δεν θεωρούσε πως ο πατέρας του ενεργούσε επειδή δεν τον αγαπούσε. Αντίθετα, πίστευε ότι η αυστηρότητά του προερχόταν από την αγάπη του για τα παιδιά του.

Η διαφορετική στάση της μητέρας του

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Άγιος Παΐσιος και στη μητέρα του, η οποία, όπως περιέγραφε, αντιμετώπιζε διαφορετικά τις αταξίες του.

Όταν έκανε κάτι που δεν έπρεπε, εκείνη δεν τον τιμωρούσε με τον ίδιο τρόπο. Αντίθετα, όπως ανέφερε, γύριζε το κεφάλι της από την άλλη πλευρά και προσποιούνταν πως δεν τον είχε δει.

Η συγκεκριμένη στάση της μητέρας του, σύμφωνα με την αφήγησή του, τον επηρέαζε περισσότερο από μια αυστηρή επίπληξη. Ένιωθε ότι την είχε στενοχωρήσει και αυτό τον έκανε να θέλει μόνος του να μην επαναλάβει την ίδια συμπεριφορά.

Το περιστατικό με τη συκιά

Ο Άγιος Παΐσιος θυμόταν μάλιστα ένα περιστατικό από όταν ήταν περίπου τριών ετών.

Δίπλα από το σπίτι της οικογένειάς του υπήρχε ένα εγκαταλελειμμένο σπίτι, καθώς οι ιδιοκτήτες του είχαν φύγει στην Αμερική. Στην αυλή υπήρχε μια συκιά, τα κλαδιά της οποίας έβγαιναν στον δρόμο.

Ήταν καλοκαίρι και το δέντρο είχε γεμίσει σύκα. Ενώ ο μικρός Παΐσιος έπαιζε με άλλα παιδιά, ένας γείτονας τον σήκωσε προκειμένου να κόψει μερικά σύκα, επειδή ο ίδιος δεν μπορούσε να φτάσει.

Το περιστατικό είχε ως αποτέλεσμα να δεχθεί αυστηρή αντίδραση από τον πατέρα του. Ο ίδιος το θυμόταν χαρακτηριστικά ως μια εμπειρία που τον έκανε να μην τολμήσει να επαναλάβει κάτι αντίστοιχο.

Η «αρχοντική» συμπεριφορά της μητέρας του

Ακόμη πιο έντονα, όμως, φαίνεται πως είχε χαραχθεί μέσα του η συμπεριφορά της μητέρας του.

Όπως περιέγραφε, εκείνη έβλεπε τις αταξίες του και στενοχωριόταν, αλλά είχε έναν ιδιαίτερο τρόπο να του το δείχνει χωρίς να τον πληγώνει.

Όταν έκανε κάποια αταξία, έκανε πως δεν τον έβλεπε. Ο μικρός Παΐσιος, σύμφωνα με την αφήγησή του, αισθανόταν πολύ άσχημα από αυτή τη στάση, καθώς καταλάβαινε ότι είχε στενοχωρήσει τη μητέρα του.

Έτσι, η συμπεριφορά της λειτουργούσε μέσα του ως κίνητρο για να μην επαναλάβει την αταξία και να μην την κάνει ξανά να αισθανθεί έτσι.

Η σημασία της αγάπης και της διακριτικότητας

Το συγκεκριμένο απόσπασμα από την «Οικογενειακή Ζωή» αναδεικνύει τη σημασία που απέδιδε ο Άγιος Παΐσιος στη στάση των γονέων απέναντι στα παιδιά.

Η διόρθωση, σύμφωνα με τη διδασκαλία που αποδίδεται στον ίδιο, δεν είναι μόνο ζήτημα αυστηρότητας ή τιμωρίας. Ο τρόπος με τον οποίο ένας γονιός αντιμετωπίζει ένα παιδί μπορεί να επηρεάσει βαθιά τον ψυχισμό του και τη διάθεσή του να καταλάβει το λάθος του.

Η αγάπη, η υπομονή και η διακριτικότητα αποτελούν βασικά στοιχεία της συγκεκριμένης προσέγγισης, με τον Άγιο Παΐσιο να χρησιμοποιεί και τα δικά του παιδικά βιώματα για να εξηγήσει τη διαφορά ανάμεσα στην αυστηρότητα και στη διόρθωση που γίνεται με τρόπο που αγγίζει την καρδιά του παιδιού.

Πηγή