Η γλώσσα έχει τη δική της σημασία και η σωστή χρήση των λέξεων μπορεί να επηρεάσει την επικοινωνία μας. Ο καταξιωμένος γλωσσολόγος Γιώργος Μπαμπινιώτης αναλύει μια κοινά χρησιμοποιούμενη φράση, τα «θερμά συλλυπητήρια», και εξηγεί γιατί αυτή η έκφραση δεν είναι ορθά διατυπωμένη, προτείνοντας μια πιο κατάλληλη προσέγγιση για την έκφραση των συναι
Για ποιον λόγο είναι λάθος να λέμε «θερμά συλλυπητήρια» – Εξηγεί ο Γιώργος Μπαμπινιώτης
Η σωστή έκφραση για τα συλλυπητήρια
Ο γλωσσολόγος Γιώργος Μπαμπινιώτης έχει τοποθετηθεί με σαφήνεια για μία φράση που χρησιμοποιείται πολύ συχνά στην καθημερινή επικοινωνία, επισημαίνοντας πως δεν είναι σωστό να λέμε «θερμά συλλυπητήρια».
Όπως έχει εξηγήσει, τα συλλυπητήρια μπορούν να χαρακτηρίζονται ως ειλικρινή, αλλά όχι ως «θερμά». Ο λόγος είναι ότι η λέξη «θερμά» χρησιμοποιείται κυρίως σε περιπτώσεις χαράς ή όταν εκφράζουμε συγχαρητήρια.
Αντίθετα, όταν εκφράζουμε συλλυπητήρια, αυτό που θέλουμε να μεταφέρουμε είναι η συμπαράσταση και η συμμετοχή μας στη θλίψη ενός ανθρώπου και όχι κάποια ένταση χαράς.
Μία διατύπωση που, σύμφωνα με τον Γιώργο Μπαμπινιώτη, μπορεί να χρησιμοποιηθεί είναι: «Δεχθείτε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια».
Τι είχε πει ο Γιώργος Μπαμπινιώτης στο «Happy Day»
Χαρακτηριστική ήταν η τοποθέτηση του Γιώργου Μπαμπινιώτη κατά τη διάρκεια της παρουσίας του στην εκπομπή «Happy Day», τον Σεπτέμβριο του 2023.
Ο γλωσσολόγος είχε δεχθεί ερώτηση από τη Σταματίνα Τσιμτσιλή σχετικά με συχνά λάθη που γίνονται τόσο στον προφορικό όσο και στον γραπτό λόγο.
Όταν, λοιπόν, ρωτήθηκε εάν είναι λανθασμένη η έκφραση «θερμά συγχαρητήρια», ο ίδιος απάντησε ξεκάθαρα:
«Ισχύει. Δε λέμε ποτέ θερμά συλλυπητήρια».
Στην ίδια τηλεοπτική εμφάνιση, ο Γιώργος Μπαμπινιώτης αναφέρθηκε και σε αρκετές ακόμη εκφράσεις και λέξεις που, όπως επισήμανε, χρησιμοποιούνται συχνά με λάθος τρόπο.
Τα γλωσσικά λάθη που είχε επισημάνει
«Καταρχάς» ή «καταρχήν»
Ο όρος «καταρχάς» σημαίνει «πρώτα-πρώτα», ενώ το «καταρχήν» χρησιμοποιείται όταν υπάρχει αναφορά σε θέμα αρχής.
«Στο πλαίσιο» ή «στα πλαίσια»
Σύμφωνα με την επισήμανση του Γιώργου Μπαμπινιώτη, ο σωστός τύπος είναι ο ενικός, δηλαδή «στο πλαίσιο». Ο πληθυντικός «στα πλαίσια» αποτελεί ξενισμό.
«Επικεφαλής» ή «επί κεφαλής»
Για τη συγκεκριμένη έκφραση, ο γλωσσολόγος σημειώνει πως το «επικεφαλής» είναι επίρρημα και προτείνει, προκειμένου να αποφεύγεται το λάθος, να γράφεται σε δύο λέξεις: «επί κεφαλής».
«Υπ’ όψιν», «υπόψιν» ή «υπόψην»
Από τις συγκεκριμένες γραφές, η προτιμότερη σύμφωνα με τον Γιώργο Μπαμπινιώτη είναι η «Υπ’ όψιν».
Η φράση «καλή επιτυχία»
Ο γλωσσολόγος είχε αναφερθεί και στην ευχή «καλή επιτυχία», σημειώνοντας ότι η λέξη «επιτυχία» είναι από μόνη της πάντα θετική. Ως εκ τούτου, η συγκεκριμένη ευχή θεωρείται πλεονασμός.
Η αναφορά του στα greeklish
Κλείνοντας, ο Γιώργος Μπαμπινιώτης είχε υπογραμμίσει και τη σημασία της αποφυγής των greeklish.
Όπως είχε εξηγήσει, η εικόνα μιας λέξης μπορεί να δώσει πληροφορίες για την προέλευσή της, την ετυμολογία της, αλλά και για άλλες λέξεις που ανήκουν στην ίδια οικογένεια.
Μάλιστα, απευθυνόμενος στα παιδιά, είχε διατυπώσει χαρακτηριστικά την προτροπή: «τη γλώσσα και τα μάτια σας».
Πηγή