Σήμερα, Δευτέρα 26 Οκτωβρίου, η Ορθόδοξη Εκκλησία εορτάζει τον Άγιο Δημήτριο, μια εμβληματική μορφή που συνδέεται άρρηκτα με την ιστορία και την παράδοση της Θεσσαλονίκης. Ο Άγιος, γνωστός για τα θαύματά του και την προστασία του προς τους Χριστιανούς κατά την τουρκική επιδρομή, τιμάται με ποικίλες θρησκευτικές εκδηλώσεις,
Σήμερα γιορτάζει ο Άγιος που έσωσε τους Χριστιανούς από τους Τούρκους – Το θαύμα που δεν ξεχάστηκε ποτέ
Σήμερα, Δευτέρα 26 Οκτωβρίου, σύμφωνα με το εορτολόγιο, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου του Μυροβλύτου, καθώς και του Αγίου Γλύκωνος του μάρτυρος, της Αγίας Λεπτίνας της μάρτυρος και του Αγίου Λούππου.
Η ημέρα έχει ιδιαίτερη σημασία για τη Θεσσαλονίκη, καθώς ο Άγιος Δημήτριος είναι ο πολιούχος της πόλης και η μνήμη του τιμάται κάθε χρόνο με θρησκευτικές εκδηλώσεις.
Ποιοι γιορτάζουν σήμερα, 26 Οκτωβρίου
Σήμερα έχουν την ονομαστική τους γιορτή όσοι φέρουν τα παρακάτω ονόματα:
Δημήτριος, Δημήτρης, Δημητρός, Δημητράκης, Δήμος, Μίμης, Τζίμης, Μήτσος, Τζιμάκος, Μητσάκος, Μήτρος, Ντέμης, Ντίμης
Δήμητρα, Δημητρούλα, Μιμή, Μιμίκα, Δημητρία, Ντίμι, Ντέμη
Γλύκων, Γλυκός
Λέπτινος, Λεπτίνα
Λούππος, Λούππης
Κυπαρισσία, Παρεσίνα, Παρεσσία, Παρέσια, Παρέσσα
Άγιος Δημήτριος ο Μυροβλύτης: Η ζωή και το μαρτύριό του
Ο Άγιος Δημήτριος γεννήθηκε περίπου μεταξύ του 280 και του 284 μ.Χ. και μαρτύρησε κατά την περίοδο των αυτοκρατόρων Διοκλητιανού και Μαξιμιανού. Οι σχετικές αναφορές τοποθετούν τον θάνατό του στο 303 ή στο 305 μ.Χ., με πιθανότερη χρονολογία το 306 μ.Χ.
Καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια της Θεσσαλονίκης και ακολούθησε στρατιωτική σταδιοδρομία, ανεβαίνοντας γρήγορα τις βαθμίδες του ρωμαϊκού στρατού. Σύμφωνα με την παράδοση, σε ηλικία μόλις 22 ετών είχε ήδη τον βαθμό του χιλιάρχου.
Υπηρετώντας ως αξιωματικός υπό τη διοίκηση του Γαλερίου Μαξιμιανού, ο οποίος ήταν τετράρχης και αργότερα αυτοκράτορας, ο Δημήτριος ασπάστηκε τον χριστιανισμό, την εποχή που αυτοκράτορας ήταν ο Διοκλητιανός. Το 303 μ.Χ. φυλακίστηκε στη Θεσσαλονίκη, επειδή δεν συμμορφώθηκε με το αυτοκρατορικό διάταγμα που απαιτούσε την άρνηση της χριστιανικής πίστης.
Μάλιστα, λίγο πριν από τη φυλάκισή του, είχε ιδρύσει έναν κύκλο νέων με σκοπό τη μελέτη της Αγίας Γραφής.
Η σχέση του με τον Νέστορα και τον μονομάχο Λυαίο
Στη φυλακή βρισκόταν και ένας νεαρός χριστιανός, ο Νέστορας, ο οποίος επρόκειτο να αντιμετωπίσει σε μονομαχία τον φοβερό μονομάχο της εποχής, τον Λυαίο.
Πριν από την αναμέτρηση, ο Νέστορας επισκέφθηκε τον Άγιο Δημήτριο και ζήτησε τη βοήθειά του. Ο Δημήτριος τού έδωσε την ευχή του και, σύμφωνα με την παράδοση, ο νεαρός χριστιανός κατάφερε να νικήσει τον Λυαίο.
Η νίκη αυτή προκάλεσε την οργή του αυτοκράτορα, ο οποίος διέταξε τη θανάτωση και των δύο. Έτσι, τόσο ο Νέστορας όσο και ο Δημήτριος οδηγήθηκαν στο μαρτύριο.
Γιατί ονομάζεται Μυροβλύτης και το θαύμα του Λουμπαρδιάρη
Οι συγγραφείς εγκωμίων του Αγίου Δημητρίου, ανάμεσά τους ο Ευστάθιος Θεσσαλονίκης, ο Γρηγόριος ο Παλαμάς και ο Δημήτριος Χρυσολωράς, αναφέρουν ότι το σώμα του Αγίου τάφηκε στον τόπο όπου μαρτύρησε.
Σύμφωνα με τις σχετικές παραδόσεις, ο τάφος του μετατράπηκε σε βαθύ φρέαρ από το οποίο ανέβλυζε μύρο. Από αυτή την παράδοση προέρχεται και η προσωνυμία «Μυροβλύτης», με την οποία είναι γνωστός ο Άγιος.
Στις βυζαντινές εικόνες, αλλά και στη σύγχρονη αγιογραφία, ο Άγιος Δημήτριος απεικονίζεται αρκετές φορές έφιππος σε κόκκινο άλογο, να καταπατά τον Λυαίο. Η απεικόνιση αυτή διαφοροποιείται από εκείνη του Αγίου Γεωργίου, ο οποίος παρουσιάζεται συνήθως πάνω σε λευκό άλογο.
Ένα από τα θαύματα που συνδέονται με τον Άγιο Δημήτριο αφορά την Αθήνα και το έτος 1823. Σύμφωνα με την παράδοση, οι Τούρκοι, οι οποίοι βρίσκονταν οχυρωμένοι στην Ακρόπολη, ετοίμαζαν τα πυρομαχικά τους για να πλήξουν με τα κανόνια τους Έλληνες που βρίσκονταν στον ναό του Αγίου Δημητρίου.
Τότε, σύμφωνα με την ίδια αφήγηση, η πυρίτιδα εξερράγη στα χέρια των Τούρκων, σώζοντας τους χριστιανούς και προκαλώντας ζημιές και σε τμήμα του Παρθενώνα. Σε ανάμνηση του γεγονότος, ο ναός ονομάστηκε Άγιος Δημήτριος Λουμπαρδιάρης. Η ονομασία συνδέεται με τη λέξη «λουμπάρδα», που αναφέρεται στο κανόνι της εποχής.
Τα ιστορικά «Δημήτρια» της Θεσσαλονίκης
Η γιορτή του Αγίου Δημητρίου συνδέεται και με μια σημαντική εμπορική και πολιτιστική παράδοση της Θεσσαλονίκης.
Από τον 10ο αιώνα, κάθε Οκτώβριο, χιλιάδες προσκυνητές και έμποροι συνέρρεαν στην πόλη για τα περίφημα «Δημήτρια», μια μεγάλη εμποροπανήγυρη που πραγματοποιούνταν έξω από τα δυτικά τείχη.
Σύμφωνα με το βυζαντινό έργο «Τιμαρίων», το οποίο χρονολογείται στον 12ο αιώνα, στην αγορά έφταναν έμποροι ακόμη και από περιοχές πέρα από τις Άλπεις. Στους πάγκους τους διέθεταν υφάσματα, πολύτιμα αντικείμενα και μια μεγάλη ποικιλία προϊόντων.
Οι εκδηλώσεις δεν περιορίζονταν στις εμπορικές συναλλαγές. Το πρόγραμμα περιλάμβανε επίσης θεατρικές παραστάσεις, ακροβάτες και άλλες μορφές ψυχαγωγίας, μετατρέποντας τα «Δημήτρια» σε ένα σημαντικό γεγονός για την πόλη και τους επισκέπτες της.
Η ιστορική αυτή παράδοση αναβίωσε το 1966, όταν δημιουργήθηκε το γνωστό πολιτιστικό φεστιβάλ «Δημήτρια», το οποίο συνεχίζεται μέχρι σήμερα στη Θεσσαλονίκη, διατηρώντας ζωντανή τη σύνδεση της πόλης με την ιστορία και τον πολιούχο της.
Πηγή