Σοβαρές ανησυχίες προκαλεί η εμφάνιση μιας νέας μετάλλαξης του ιού της γρίπης Η1Ν1 στην Ελλάδα, καθώς οι επιστήμονες παρακολουθούν την πρόωρη έξαρση της εποχικής γρίπης. Παρόλο που τα δείγματα δείχνουν μια υποχώρηση της θετικότητας, η αύξηση των εισαγωγών ασθενών στα νοσοκομεία εγείρει ερωτήματα για την πορεία της επιδημίας και την αποτελεσματικότητα
ΕΚΤΑΚΤΟ ΤΩΡΑ Γρίπη: Έρχεται πρόωρη «έξαρση» -Η νέα μετάλλαξη του Η1Ν1 – Τα δείγματα ΣΟΚ στην Ελλάδα
Αυξημένη προσοχή προκαλεί στους επιστήμονες η νέα γενετική αλλαγή G155E που εντοπίστηκε στον ιό της γρίπης Η1Ν1, την ώρα που η εποχική δραστηριότητα εμφανίζεται νωρίτερα από το συνηθισμένο σε περιοχές των ΗΠΑ. Στην Ελλάδα, παρά την υποχώρηση της θετικότητας των δειγμάτων, οι εισαγωγές ασθενών με γρίπη στα νοσοκομεία αυξήθηκαν μέσα σε μία εβδομάδα. Ωστόσο, δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι η συγκεκριμένη μετάλλαξη προκαλεί σοβαρότερη νόσηση ή ότι μειώνει την αποτελεσματικότητα του φετινού εμβολίου.
Η νέα μετάλλαξη G155E του Η1Ν1 που εξετάζουν οι επιστήμονες
Το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας έχει στραφεί σε μια γενετική αλλαγή του ιού της γρίπης Η1Ν1, η οποία είναι γνωστή ως G155E.
Η συγκεκριμένη αλλαγή εντοπίζεται σε πρωτεΐνη που βρίσκεται στην επιφάνεια του ιού και παίζει σημαντικό ρόλο στον τρόπο με τον οποίο αναγνωρίζεται από το ανοσοποιητικό σύστημα. Οι ερευνητές εξετάζουν κατά πόσο η μετάλλαξη ενδέχεται να επηρεάζει την αναγνώριση του ιού από τα αντισώματα που έχουν αναπτυχθεί μετά από προηγούμενη νόσηση ή εμβολιασμό.
Ιδιαίτερος προβληματισμός υπάρχει για τους νεότερους ανθρώπους, οι οποίοι ενδέχεται να έχουν μικρότερη ανοσιακή εμπειρία απέναντι σε παρόμοιες μορφές του ιού. Η Τζένιφερ Ντούσον, ειδικός στις παιδιατρικές λοιμώξεις στο Mount Sinai Children’s Hospital της Νέας Υόρκης, ανέφερε στο Reuters ότι οι επιστήμονες εξετάζουν το ενδεχόμενο η συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα να είναι περισσότερο ευάλωτη.
Προς το παρόν, ωστόσο, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η G155E προκαλεί βαρύτερη νόσηση στους νέους ή στον γενικό πληθυσμό.
Τι έδειξαν τα δείγματα που εξετάστηκαν στις ΗΠΑ
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το επιστημονικό περιοδικό Nature, εργαστήριο στο Σιάτλ εντόπισε τη γενετική αλλαγή G155E σε 13 από τα 17 δείγματα Η1Ν1 που ήταν κατάλληλα για γενετική ανάλυση.
Το συγκεκριμένο εύρημα έχει προκαλέσει ενδιαφέρον, ωστόσο ο αριθμός των δειγμάτων είναι περιορισμένος. Συνεπώς, δεν αρκεί για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με το πόσο ευρέως κυκλοφορεί η μετάλλαξη στον πληθυσμό.
Την ίδια ώρα, στις ΗΠΑ η δραστηριότητα της γρίπης εμφανίζεται αυξημένη νωρίτερα από το συνηθισμένο. Σύμφωνα με τα στοιχεία του αμερικανικού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), έως τις 17 Οκτωβρίου 2026 η συνολική δραστηριότητα της γρίπης σε εθνικό επίπεδο παρέμενε χαμηλή, παρά τις ενδείξεις πρώιμης αύξησης.
Ο Η1Ν1 ήταν ο υπότυπος που εντοπίστηκε συχνότερα στα δείγματα γρίπης τύπου Α τα οποία εξετάστηκαν την ίδια εβδομάδα από εργαστήρια δημόσιας υγείας.
Αύξηση στις εισαγωγές ασθενών με γρίπη στην Ελλάδα
Η εικόνα στην Ελλάδα παρουσιάζει διακυμάνσεις, καθώς η θετικότητα των δειγμάτων στην κοινότητα υποχώρησε, ενώ οι εισαγωγές ασθενών με γρίπη στα νοσοκομεία αυξήθηκαν.
Ειδικότερα, σύμφωνα με την εβδομαδιαία επιδημιολογική έκθεση του ΕΟΔΥ για το διάστημα 5 έως 11 Οκτωβρίου 2026, η θετικότητα στην κοινότητα ξεπέρασε το 10%, επίπεδο που χρησιμοποιείται ως ένδειξη έναρξης της εποχικής δραστηριότητας της γρίπης.
Την αμέσως επόμενη εβδομάδα, από τις 12 έως τις 18 Οκτωβρίου, η θετικότητα υποχώρησε κάτω από αυτό το όριο. Παράλληλα, όμως, οι νέες εισαγωγές στα νοσοκομεία αυξήθηκαν από 27 σε 52.
Κατά το ίδιο διάστημα καταγράφηκαν δύο νέα σοβαρά περιστατικά εργαστηριακά επιβεβαιωμένης γρίπης, τα οποία χρειάστηκαν νοσηλεία σε μονάδα εντατικής θεραπείας. Δεν αναφέρθηκε νέος θάνατος από εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη.
Τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι η μείωση της θετικότητας σε μια συγκεκριμένη εβδομάδα δεν συνεπάγεται απαραίτητα αντίστοιχη υποχώρηση των νοσηλειών.
Πόσα θετικά δείγματα γρίπης έχουν εντοπιστεί στη χώρα
Σύμφωνα με τα δεδομένα της επιδημιολογικής επιτήρησης που δημοσιοποιήθηκαν έως τις 18 Οκτωβρίου 2026, στην Ελλάδα είχαν εντοπιστεί 14 θετικά δείγματα γρίπης σε σύνολο 247 δειγμάτων που εξετάστηκαν. Όλα τα θετικά δείγματα ανήκαν στον τύπο Α.
Από τα 12 στελέχη που υποβλήθηκαν σε περαιτέρω εξέταση για τον προσδιορισμό του υποτύπου τους, τα 11 ανήκαν στον Α(H1)pdm09, δηλαδή στον πανδημικό υπότυπο Η1Ν1 που κυκλοφορεί πλέον ως εποχική γρίπη. Ένα δείγμα ανήκε στον υπότυπο Α(H3).
Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι η ανίχνευση του Η1Ν1 δεν σημαίνει αυτομάτως ότι τα συγκεκριμένα δείγματα έφεραν και τη γενετική αλλαγή G155E. Τα διαθέσιμα στοιχεία προσδιορίζουν τον υπότυπο του ιού, χωρίς να επιβεβαιώνουν την παρουσία της συγκεκριμένης μετάλλαξης στην Ελλάδα.
Τι συμβαίνει στην Ευρώπη
Σε αντίθεση με τις ενδείξεις πρώιμης αύξησης που καταγράφονται στις ΗΠΑ, η συνολική δραστηριότητα της γρίπης στην Ευρώπη παρέμενε σε χαμηλά επίπεδα κατά την εβδομάδα από τις 12 έως τις 18 Οκτωβρίου 2026, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στο δημοσίευμα.
Η εικόνα, πάντως, μπορεί να διαφέρει από χώρα σε χώρα, ενώ οι επόμενες εβδομάδες αναμένεται να δώσουν σαφέστερη εικόνα για την εξέλιξη της εποχικής δραστηριότητας.
Η καθηγήτρια Θεραπευτικής, Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, επισημαίνει ότι δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί με ασφάλεια η πορεία της γρίπης με βάση μία μόνο εβδομαδιαία μέτρηση. Τα επόμενα επιδημιολογικά δεδομένα θα δείξουν αν η πρώιμη δραστηριότητα στην Ελλάδα θα υποχωρήσει ή αν θα ακολουθήσει νέα αύξηση.
Επηρεάζεται η αποτελεσματικότητα του αντιγριπικού εμβολίου;
Ένα από τα βασικά ερωτήματα που εξετάζουν οι επιστήμονες αφορά το κατά πόσο οι γενετικές αλλαγές του Η1Ν1 μπορεί να επηρεάσουν την προστασία που παρέχει το φετινό αντιγριπικό εμβόλιο.
Το εμβόλιο της περιόδου 2026-2027 περιλαμβάνει προστασία έναντι του Η1Ν1. Ωστόσο, σύμφωνα με το CDC, είναι ακόμη νωρίς για να εκτιμηθεί αν οι αλλαγές που παρακολουθούνται θα επηρεάσουν την αποτελεσματικότητά του.
Μέχρι να προκύψουν νεότερα δεδομένα, οι αρμόδιες υγειονομικές αρχές εξακολουθούν να συστήνουν τον ετήσιο αντιγριπικό εμβολιασμό.
Η Θεοδώρα Ψαλτοπούλου υπογραμμίζει, επίσης, ότι τα άτομα που ανήκουν σε ομάδες αυξημένου κινδύνου δεν έχουν λόγο να αναβάλλουν τον εμβολιασμό τους περιμένοντας έως τα μέσα Νοεμβρίου. Για τον κατάλληλο χρόνο εμβολιασμού, οι πολίτες μπορούν να συμβουλεύονται τον γιατρό τους, ακολουθώντας τις ισχύουσες εθνικές οδηγίες.
Τι πρέπει να γνωρίζουμε για την εποχική γρίπη
Η γρίπη είναι λοίμωξη του αναπνευστικού που μεταδίδεται εύκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο και μπορεί να προκαλέσει από ήπια συμπτώματα έως σοβαρές επιπλοκές. Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, στην Ελλάδα η εποχική δραστηριότητα εμφανίζεται συνήθως από τον Οκτώβριο έως τον Απρίλιο, με συχνότερη έξαρση μεταξύ Ιανουαρίου και Μαρτίου.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται από τις ομάδες αυξημένου κινδύνου, καθώς διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης. Η τήρηση των μέτρων υγιεινής και η έγκαιρη ενημέρωση από επαγγελματία υγείας παραμένουν σημαντικά μέτρα προστασίας κατά την περίοδο κυκλοφορίας των αναπνευστικών ιών.
Πηγή