Η διάσημη κεφαλή που κοσμεί το προαύλιο του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου έχει γίνει συνώνυμο της εξέγερσης του 1973, προσελκύοντας πλήθη επισκεπτών κάθε Νοέμβριο. Ωστόσο, η πραγματική ιστορία πίσω από αυτό το γλυπτό αποκαλύπτει μια εντελώς διαφορετική αλήθεια, καθώς δεν σχετίζεται καθόλου με τα γεγονότα που σημάδεψαν την ελληνική
Πολυτεχνείο: Και όμως, η διάσημη κεφαλή στο προαύλιο δεν έχει ΚΑΜΙΑ σχέση με την εξέγερση του 1973 – Ποιο πρόσωπο απεικονίζει
Αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα του Πολυτεχνείου και κάθε χρόνο συγκεντρώνει χιλιάδες πολίτες που αφήνουν ένα λουλούδι στη μνήμη των αγωνιστών της εξέγερσης του 1973. Ωστόσο, η ιστορία της διάσημης κεφαλής που βρίσκεται στο προαύλιο του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου είναι διαφορετική από όσα ενδεχομένως γνωρίζουν οι περισσότεροι, καθώς το γλυπτό δεν δημιουργήθηκε για να τιμήσει τα γεγονότα της 17ης Νοεμβρίου.
Κάθε χρόνο, με αφορμή την επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, χιλιάδες άνθρωποι επισκέπτονται το ιστορικό ίδρυμα στην Αθήνα, προκειμένου να αποτίσουν φόρο τιμής στους φοιτητές και σε όσους αντιστάθηκαν στη δικτατορία.
Στο προαύλιο του ΕΜΠ, η μεγάλη γλυπτή κεφαλή αποτελεί ένα από τα κεντρικά σημεία αναφοράς των εκδηλώσεων μνήμης. Φοιτητές, μαθητές, εκπρόσωποι πολιτικών κομμάτων και οργανώσεων αφήνουν λουλούδια και στεφάνια μπροστά στο μνημείο.
Παρά τη στενή σύνδεσή του με την επέτειο, το συγκεκριμένο έργο δεν δημιουργήθηκε με αφορμή την εξέγερση του Νοεμβρίου του 1973. Η ιστορία του, μάλιστα, συνδέεται με δύο σημαντικές προσωπικότητες της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού.
Ποιο πρόσωπο απεικονίζει η κεφαλή του Πολυτεχνείου

Η χαρακτηριστική γλυπτή κεφαλή αποτελεί έργο του Μέμου Μακρή, ο οποίος υπήρξε γλύπτης αλλά και αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης κατά τη διάρκεια της γερμανικής Κατοχής.
Ο δημιουργός της απέκτησε ευρύτερη αναγνωρισιμότητα στην Ελλάδα μέσα από το συγκεκριμένο έργο, παρά τη σημαντική καλλιτεχνική διαδρομή του. Το 1964, μάλιστα, του είχε αφαιρεθεί η ελληνική υπηκοότητα.
Ένα στοιχείο που δεν γνωρίζουν πολλοί είναι πως η κεφαλή δεν απεικονίζει κάποιον από τους φοιτητές που συμμετείχαν στην εξέγερση, αλλά τον σπουδαίο Έλληνα ιστορικό Νίκο Σβορώνο.
Ο Μέμος Μακρής φιλοτέχνησε το γλυπτό με πρότυπο τα χαρακτηριστικά του προσώπου του, δημιουργώντας ένα έργο που με την πάροδο των χρόνων συνδέθηκε άρρηκτα με τους αγώνες των φοιτητών απέναντι στα ολοκληρωτικά καθεστώτα.
Ποιος ήταν ο Νίκος Σβορώνος
Ο Νίκος Σβορώνος υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ιστορικούς. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και στη συνέχεια συμμετείχε στην Εθνική Αντίσταση, εντασσόμενος στις τάξεις του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ.
Κατά τη διάρκεια της αντιστασιακής του δράσης ανέλαβε καθήκοντα στρατιωτικού διοικητή στην περιοχή Βύρωνα – Καισαριανής.

Τον Δεκέμβριο του 1945 αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την Ελλάδα και να καταφύγει στη Γαλλία. Εκεί γνώρισε τον γλύπτη Μέμο Μακρή, με τον οποίο συνδέθηκε και μέσα από τη δημιουργία του έργου που αργότερα θα γινόταν ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία του Πολυτεχνείου.
Το 1955 τού αφαιρέθηκε η ελληνική ιθαγένεια, ενώ το 1961 απέκτησε τη γαλλική υπηκοότητα.
Μετά την πτώση της δικτατορίας και την επιστροφή του στην Ελλάδα, ο Σβορώνος συνέχισε την ακαδημαϊκή του πορεία, διδάσκοντας στα Πανεπιστήμια Θεσσαλονίκης και Κρήτης.
Παράλληλα, συμμετείχε στη διοικούσα επιτροπή του Πανεπιστημίου Κρήτης και ανέλαβε τη θέση του διευθυντή ερευνών στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών.
Η επιστημονική του προσφορά αναγνωρίστηκε και από τα δύο μεγαλύτερα πανεπιστημιακά ιδρύματα της χώρας, καθώς ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτορας του Πανεπιστημίου Αθηνών το 1976 και του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης το 1977.
Ο Νίκος Σβορώνος έφυγε από τη ζωή στις 26 Απριλίου 1989, αφήνοντας πίσω του σημαντικό ιστορικό και επιστημονικό έργο.
Σήμερα, η κεφαλή που φιλοτέχνησε ο Μέμος Μακρής εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα σύμβολα του Πολυτεχνείου. Παρότι η δημιουργία της δεν συνδέεται άμεσα με τα γεγονότα του 1973, έχει καθιερωθεί στη συλλογική μνήμη ως σημείο τιμής για τους φοιτητές και όλους όσοι αγωνίστηκαν ενάντια στα δικτατορικά καθεστώτα.
Πηγή