Έχετε αυτό το εξόγκωμα στο χέρι σας; Ξέρετε τι είναι; Κι όμως μπορεί να εμφανιστεί από κάτι που κάνετε κάθε μέρα

Το γάγγλιο αποτελεί την πιο συχνή μορφή καλοήθους ογκιδίου που εμφανίζεται στον καρπό και το χέρι. Πρόκειται για κύστη που περιέχει υγρό και σχηματίζεται κοντά σε αρθρώσεις ή τένοντες.

Το μέγεθός της μπορεί να διαφέρει σημαντικά, ενώ στις περισσότερες περιπτώσεις δεν προκαλεί πόνο.

Πού εμφανίζεται συνήθως το γάγγλιο

Τα γάγγλια μπορούν να κάνουν την εμφάνισή τους σε διαφορετικά σημεία του καρπού και των δακτύλων. Συγκεκριμένα, μπορεί να εντοπίζονται:

Στη ράχη του καρπού, όπου συνήθως προέρχονται από την πηχεοκαρπική άρθρωση ή το έλυτρο των εκτεινόντων τενόντων.

Στην παλαμιαία επιφάνεια του καρπού.

Στην άκρη των δακτύλων, στη ραχιαία επιφάνεια πριν από τα νύχια, όπου ονομάζονται μυξοειδείς κύστεις.

Στην παλαμιαία επιφάνεια της βάσης των δακτύλων, όπου συνήθως προέρχονται από το έλυτρο των καμπτήρων τενόντων.

Δεν υπάρχει πάντοτε μια ξεκάθαρη αιτία για την εμφάνιση ενός γαγγλίου. Ωστόσο, ορισμένοι παράγοντες φαίνεται να συνδέονται με τη δημιουργία του.

Η επαναλαμβανόμενη χρήση του καρπού, για παράδειγμα μέσα από δραστηριότητες όπως η γραφή, η πληκτρολόγηση ή κάποιο άθλημα, μπορεί να ασκήσει αυξημένη πίεση στην άρθρωση.

Παράλληλα, ένας προηγούμενος τραυματισμός, όπως ένα χτύπημα ή ένα διάστρεμμα στον καρπό, μπορεί να συμβάλει στον σχηματισμό της κύστης. Σε ορισμένες περιπτώσεις έχει συσχετιστεί επίσης με την οστεοαρθρίτιδα, ενώ δεν αποκλείεται να υπάρχει και γενετική προδιάθεση, καθώς ορισμένοι άνθρωποι είναι περισσότερο επιρρεπείς στην ανάπτυξη τέτοιων κύστεων.

Γιατί εμφανίζεται το γάγγλιο και ποια συμπτώματα προκαλεί

Η ακριβής αιτία που πυροδοτεί τον σχηματισμό ενός γαγγλίου δεν έχει εξακριβωθεί και παραμένει μέχρι σήμερα άγνωστη. Ωστόσο, συχνά θεωρείται ότι χρόνιες φλεγμονές και ερεθισμοί των αρθρώσεων ή των τενόντων μπορεί να διαδραματίζουν ρόλο.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η εμφάνιση του γαγγλίου συνδέεται με την υπέρχρηση των αρθρώσεων. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της ενδαρθρικής πίεσης και να εξηγεί γιατί το μέγεθος της κύστης μπορεί να αυξομειώνεται, ανάλογα με το πόσο έχει καταπονηθεί το χέρι.

Η κύστη μπορεί να αλλάξει μέγεθος με την πάροδο του χρόνου ή ακόμη και να εξαφανιστεί εντελώς χωρίς να χρειαστεί κάποια θεραπεία. Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να είναι άλλοτε μαλακή και άλλοτε πιο σκληρή.

Σπάνια, κυρίως όταν το γάγγλιο ασκεί πίεση στο μέσο ή το ωλένιο νεύρο, μπορεί να προκαλέσει πόνο, μούδιασμα ή αδυναμία στα δάκτυλα.

Πώς γίνεται η διάγνωση και πώς αντιμετωπίζεται

Κατά την αρχική εξέταση, ο χειρουργός ορθοπαιδικός θα λάβει το ιατρικό ιστορικό και θα εξετάσει τα συμπτώματα. Ο χρόνος εμφάνισης του γαγγλίου, τυχόν μεταβολές στο μέγεθός του και η παρουσία ή όχι πόνου αποτελούν βασικά στοιχεία της αξιολόγησης.

Στη συνέχεια, ο γιατρός θα ψηλαφήσει την κύστη και θα ασκήσει πίεση στην περιοχή προκειμένου να διαπιστώσει εάν υπάρχει ευαισθησία. Επειδή το γάγγλιο είναι κύστη που περιέχει υγρό, μπορεί επίσης να ελεγχθεί η διαύγειά του.

Εφόσον κριθεί απαραίτητο, μπορεί να πραγματοποιηθούν απλές απεικονιστικές εξετάσεις, όπως ακτινογραφίες, ώστε να αποκλειστούν άλλες καταστάσεις, μεταξύ των οποίων η αρθρίτιδα ή ένας όγκος των οστών. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί και μαγνητική τομογραφία, η οποία παρέχει σημαντικές πληροφορίες για τη σχέση του γαγγλίου με την παρακείμενη άρθρωση.

Η αντιμετώπιση εξαρτάται κυρίως από τα συμπτώματα. Όταν ο χειρουργός εκτιμά ότι πρόκειται για μια απλή κύστη, μπορεί να προτείνει απλή παρακολούθηση.

Εάν όμως η κύστη προκαλεί πόνο, αυξάνεται απότομα και σημαντικά σε μέγεθος ή περιορίζει την κίνηση του καρπού και τις καθημερινές δραστηριότητες, τότε μπορεί να χρειαστεί ειδική θεραπευτική παρέμβαση.

Οι συντηρητικές επιλογές περιλαμβάνουν:

Νάρθηκα, για την ακινητοποίηση της άρθρωσης και την υποχώρηση των συμπτωμάτων.

Αντιφλεγμονώδη φάρμακα, τα οποία βοηθούν στη μείωση του πόνου κατά τη διάρκεια των καθημερινών δραστηριοτήτων και μπορούν να χρησιμοποιηθούν παράλληλα με τον νάρθηκα.

Αναρρόφηση με βελόνα και έγχυση κορτιζόνης, κατά την οποία αφαιρείται το υγρό από την κύστη και η κορτιζόνη χρησιμοποιείται για τη μείωση της παραγωγής αρθρικού υγρού.

Ωστόσο, οι συγκεκριμένες μέθοδοι παρουσιάζουν υψηλό ποσοστό υποτροπών. Για τον λόγο αυτό, στις περισσότερες συμπτωματικές περιπτώσεις μπορεί να συστηθεί χειρουργική αντιμετώπιση.

Ανοιχτή χειρουργική επέμβαση

Η παραδοσιακή χειρουργική μέθοδος περιλαμβάνει την αφαίρεση της κύστης μαζί με ένα μικρό τμήμα της κάψας της άρθρωσης ή του ελύτρου του τένοντα.

Όταν η επέμβαση πραγματοποιείται από έμπειρο χειρουργό χεριού, το ποσοστό υποτροπής είναι πολύ μικρό. Η μη προσεκτική αφαίρεση της ρίζας του γαγγλίου αποτελεί την κυριότερη αιτία επανεμφάνισής του και μπορεί να παρατηρηθεί συχνότερα όταν η επέμβαση γίνεται από χειρουργό χωρίς εξειδίκευση στη χειρουργική του χεριού.

Αρθροσκοπική αφαίρεση γαγγλίου

Η αρθροσκοπική εκτομή των ραχιαίων γαγγλίων του καρπού παρουσιάζει πλεονεκτήματα σε σχέση με την ανοικτή εκτομή. Μεταξύ αυτών είναι το καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα, η μικρότερη μετεγχειρητική ουλή και η ταχύτερη αποκατάσταση.

Τα ποσοστά υποτροπής παραμένουν χαμηλά και είναι συγκρίσιμα με εκείνα της ανοικτής χειρουργικής μεθόδου. Παράλληλα, η αρθροσκόπηση δίνει τη δυνατότητα στον γιατρό να αξιολογήσει τον σκαφομηνοειδή σύνδεσμο, ο οποίος σε αρκετές περιπτώσεις συμμετέχει στη δημιουργία των ραχιαίων γαγγλίων.

Πηγή