Δραματική ανατροπή αναμένεται στον καιρό της Ελλάδας, καθώς οι τελευταίες προβλέψεις δείχνουν την έλευση χιονοπτώσεων και ψυχρών εισβολών. Ο πολικός στροβιλος φαίνεται να εξασθενεί, δημιουργώντας ευνοϊκές συνθήκες για έναν χειμώνα με έντονες καιρικές μεταβολές. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα φαινόμενα αυτά ενδέχεται να επηρεάσουν σημαντικά την ατμόσφαιρα
ΕΚΤΑΚΤΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΙΡΟ: Έρχεται μεγάλη ανατροπή με χιόνια στην Ελλάδα – Τι δείχνουν τα νέα δεδομένα για τον πολικό στρόβιλο
Η πιθανή εξασθένηση του πολικού στροβίλου, σε συνδυασμό με την εμφάνιση επεισοδίων αιφνίδιας στρατοσφαιρικής θέρμανσης, επαναφέρει στο προσκήνιο τα σενάρια για έναν ιδιαίτερα ψυχρό χειμώνα, με ισχυρές ψυχρές εισβολές και χιονοπτώσεις σε αρκετές περιοχές της Ευρώπης, αλλά και στην Ελλάδα.
Πρόκειται για δύο ατμοσφαιρικά φαινόμενα που κάθε χρόνο προκαλούν το ενδιαφέρον, καθώς μπορούν να επηρεάσουν την κυκλοφορία της ατμόσφαιρας και να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για τη μεταφορά ψυχρών αέριων μαζών προς νοτιότερα γεωγραφικά πλάτη.
Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι επιστημονικές αναλύσεις, η σύνδεσή τους με την εκδήλωση έντονης κακοκαιρίας δεν είναι άμεση ούτε εξασφαλισμένη. Ακόμη και αν ο πολικός στρόβιλος εξασθενήσει ή διαταραχθεί, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η Ελλάδα θα βρεθεί αντιμέτωπη με χιονοπτώσεις και παγετό.
Τι είναι ο πολικός στρόβιλος και πώς επηρεάζει τον καιρό
Ο στρατοσφαιρικός πολικός στρόβιλος είναι ένα εκτεταμένο σύστημα ανέμων που σχηματίζεται πάνω από την Αρκτική κατά τη διάρκεια της ψυχρής περιόδου του έτους. Βρίσκεται σε ύψος περίπου 10 έως 50 χιλιομέτρων από την επιφάνεια της Γης και αποτελεί έναν από τους παράγοντες που επηρεάζουν την ατμοσφαιρική κυκλοφορία στο βόρειο ημισφαίριο.
Όταν ο πολικός στρόβιλος παραμένει ισχυρός, συμβάλλει στη συγκράτηση των πολύ ψυχρών αέριων μαζών σε μεγάλα γεωγραφικά πλάτη, κοντά στην Αρκτική.
Αντίθετα, όταν εξασθενεί, μετατοπίζεται ή ακόμη και διασπάται, ενδέχεται να προκαλέσει σημαντικές μεταβολές στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία. Οι αλλαγές αυτές μπορούν να δημιουργήσουν ευνοϊκές συνθήκες για την κάθοδο ψυχρών αέριων μαζών προς περιοχές της Ευρώπης που βρίσκονται νοτιότερα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το φαινόμενο της αιφνίδιας στρατοσφαιρικής θέρμανσης. Κατά τη διάρκειά του, η θερμοκρασία στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας μπορεί να αυξηθεί κατά δεκάδες βαθμούς μέσα σε διάστημα λίγων ημερών.
Παρόλα αυτά, η επίδραση αυτής της απότομης θερμοκρασιακής μεταβολής στις καιρικές συνθήκες που επικρατούν κοντά στην επιφάνεια της Γης δεν είναι αυτόματη. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, μπορεί να χρειαστούν ακόμη και εβδομάδες μέχρι να γίνει αντιληπτή η επίδρασή της στον καιρό.
Πότε μπορεί να φέρει χιόνια και παγετό στην Ελλάδα
Για να επηρεαστεί η Ελλάδα από μια ισχυρή ψυχρή εισβολή, δεν αρκεί απλώς να εξασθενήσει ο πολικός στρόβιλος. Καθοριστική σημασία έχει η θέση και η διάταξη των βαρομετρικών συστημάτων που θα διαμορφωθούν πάνω από την Ευρώπη και τη Μεσόγειο.
Ειδικότερα, εάν δημιουργηθούν οι κατάλληλες ατμοσφαιρικές συνθήκες, όπως η ενίσχυση αντικυκλωνικών συστημάτων στη Βόρεια Ευρώπη, μπορεί να ευνοηθεί η μεταφορά ψυχρών αέριων μαζών προς τα Βαλκάνια και, ενδεχομένως, προς τη χώρα μας.
Ωστόσο, ακόμη και η άφιξη πολύ ψυχρού αέρα δεν αρκεί από μόνη της για να σημειωθούν χιονοπτώσεις. Ιδιαίτερα όταν το ενδιαφέρον αφορά περιοχές με χαμηλό υψόμετρο, απαιτείται να υπάρχει και η απαραίτητη υγρασία, καθώς και η παρουσία κατάλληλων βαρομετρικών συστημάτων που θα προκαλέσουν υετό και θα δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για χιονόπτωση.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα χειμώνων κατά τους οποίους συγκεκριμένες ατμοσφαιρικές συνθήκες ευνόησαν την εκδήλωση έντονου ψύχους και χιονοπτώσεων αποτελούν εκείνοι του 1985, του 2012 και του 2018.
Γιατί η εξασθένηση του πολικού στροβίλου δεν σημαίνει απαραίτητα βαρυχειμωνιά
Παρά το ενδιαφέρον που προκαλούν οι εξελίξεις στη στρατόσφαιρα, η εξασθένηση του πολικού στροβίλου δεν αποτελεί από μόνη της πρόγνωση για χιόνια και ακραίο ψύχος στην Ελλάδα.
Πρόκειται για μια σημαντική ένδειξη σχετικά με την πιθανή εξέλιξη της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας, η οποία χρειάζεται να αξιολογηθεί σε συνδυασμό με άλλους μετεωρολογικούς παράγοντες.
Οι μετεωρολόγοι παρακολουθούν κατά πόσο οι μεταβολές που καταγράφονται στη στρατόσφαιρα επηρεάζουν τα χαμηλότερα στρώματα της ατμόσφαιρας. Παράλληλα, εξετάζουν την πορεία και τη διαμόρφωση των αεροχειμάρρων, καθώς και την εξέλιξη των συστημάτων υψηλών και χαμηλών πιέσεων.
Αυτά τα δεδομένα είναι καθοριστικά για να διαπιστωθεί εάν μια διαταραχή του πολικού στροβίλου μπορεί τελικά να οδηγήσει σε ψυχρή εισβολή προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ελλάδα.
Έτσι, μια πιο αξιόπιστη εκτίμηση για το ενδεχόμενο ισχυρού ψύχους ή χιονοπτώσεων στη χώρα μας μπορεί να γίνει μόνο όταν τα προγνωστικά μοντέλα αρχίσουν να αποτυπώνουν συγκεκριμένες και σταθερότερες ατμοσφαιρικές συνθήκες.
Η αιφνίδια στρατοσφαιρική θέρμανση μπορεί πράγματι να αποτελέσει την αφετηρία μιας αλληλουχίας καιρικών εξελίξεων, δεν προδικάζει όμως από μόνη της την τελική εικόνα του χειμώνα στην Ελλάδα. Το εάν θα ακολουθήσουν ισχυρές ψυχρές εισβολές, χιόνια και παγετός θα εξαρτηθεί από το σύνολο των ατμοσφαιρικών παραγόντων που θα επικρατήσουν τις επόμενες εβδομάδες.
Πηγή